Marianna Pietrzak (PL)
Projekt "Frauen im Schatten der Guillotine. Polinnen im Gefängnis Plötzensee"
Autorki: Katarzyna Kalin & Aleksandra Puciłowska
Życie i śmierć
Marianna Pietrzak ur. 16 maja 1900 roku w Stanisławowie, stracona 22 września 1942 roku w Plötzensee.
Marianna Pietrzak prowadziła wraz z mężem, Stanisławem Pietrzakiem (urodzony 12 kwietnia 1897 roku w Pogorzałkach), gospodarstwo rolne. Aresztowana i skazana na śmierć za pomoc radzieckiemu zbiegowi - ofiarowała mu chleb i herbatę, o które ją poprosił.
Wraz z Weroniką Augustyniak, Leokadią Zbierską oraz Agnieszką Łaszkiewicz aresztowana została za pomoc udzieloną Fiodorowi Azarowi. Był on sowieckim zbiegiem wojennym. Uciekł z transportu kolejowego więźniów i ukrywał się przez około dwa miesiace w powiecie konińskim. Został aresztowany w listopadzie 1941 roku wskutek donosu, co spowodowało represje wśrod lokalnej ludności, która udzielała mu pomocy.
Za ten sam czyn aresztowano również męża Marianny, który podczas procesu został jednak uniewinionny. Sąd orzekł, że nie można udowodnić mu tego, że rozpoznał w Fiodorze Azarowie sowieckiego więźnia. W przeciwieństwie do Marianny, nie rozmawiał z nim i widział go tylko przez chwilę na podwórzu.
Marianna została uznana przez Sąd Ludowy 28 maja 1942 roku winną "szkodzenia dobru Rzeszy i szkodliwego sprzyjania wrogowi". W uzasadnieniu sąd uznał, że w trakcie rozmowy z Fiodorem musiała rozpoznać w nim zbiegłego więźnia. Miał być ubrany bowiem w radziecki mundur i porozumiewać się z nią po rosyjsku. Sama Marianna nie przyznała się do tego, że rozpoznała w nim Rosjanina.
Została stracona 22 września 1942 roku w więzieniu w Plötzensee, w wieku 42 lat.
Marianna została upamiętniona na tablicy pamiątkowej we wsi Borki, ufundowanej przez jednego z mieszkańców tej miejscowości, Janusza Gruberskiego. Pomnik ten upamiętnia również Mieczysława Adamczyka, Józefa Adamczyka, Weronikę Augustyniak, Józefa Augustyniaka, Piotra Kicińskiego, Dominikę Kujawę, Agnieszkę Łaszkiewicz, Zenona Łaszkiewicza, Leokadię Zbierską, Kazimierza Różyckiego, Wacława Stasiaka, Władysława Wałowskiego oraz Feliksa Gruberskiego.
Upamiętnienie
Podczas warsztatu autorka wpisu o Agnieszce Łaszkiewicz, Ewelina Jaworska napisała i wyreżyserowała etiudę teatralną nt. Agnieszki i jej syna Zenona; w etiudzie wzięło udział wielu uczestników warsztatów; została ona sfotografowana i sfilmowana przez Marzenę Zajączkowską.
Katarzyna Kalin narysowała obrazek oddający to, jak uczestnicy warsztatów nazywali los czterech kobiet, dwóch mężczyzn i młodego chłopaka ze wsi Borki: za kromkę chleba pod gilotynę.
Elżbieta Kargol pisze wiersze o Polkach z Plötzensee.
Linki
Wsparcie finansowe:
Wpis i ilustracje oraz performans i jego sfilmowanie powstały dzięki wsparciu finansowemu Fundacji EVZ - POP (Pamięć Odpowiedzialność Przyszłość) podczas warsztatów "Frauen im Schatten der Guillotine. Polinnen im Gefängnis Plötzensee" w dniu 20.01.2024
Niniejsza publikacja nie reprezentuje poglądów Fundacji - za treść wpisu odpowiada Polkopedia.
