Agnieszka Łaszkiewicz (PL)

Projekt: "Frauen im Schatten der Guillotine. Polinnen im Gefängnis Plötzensee"

Autorka: Ewelina Jaworska

Życie i śmierć

Obraz Anny Krenz, ilustrujący spotkanie Weroniki Augustyniak z uciekinierem sowieckim; W pomocy, jakiej udzieliła mu Weronika, brały również udział Agnieszka Łaszkiewicz, Marianna Pietrzak i Leokadia Zbierska

Agnieszka Łaszkiewicz, rolniczka, urodzila się 10 stycznia 1894 roku we wsi Borki w powiecie konińskim. Miała pięcioro dzieci, w tym najstarszego syna Zenona, który w chwili aresztowania miał 17 lat.

Tablica pamiątkowa we wsi Borki

Wraz z Weroniką Augustyniak, Leokadią Zbierską oraz Marianną Pietrzak i jej mężem aresztowana została za pomoc udzieloną Fiodorowi Azarowi. Azarow był sowieckim zbiegiem wojennym. Uciekł z transportu kolejowego więźniów i ukrywał się przez około dwa miesiące w Borkach. Został aresztowany w listopadzie 1941 roku (wskutek donosu), co spowodowało represje wśrod lokalnej ludności, która udzielała mu pomocy. Agnieszka udzialała Azarowi schronienia przez trzy dni. Agnieszka została uznana przez Sąd Ludowy 28 maja 1942 roku winną "szkodzenia dobru Rzeszy i szkodliwego sprzyjania wrogowi".

Agnieszka Łaszkiewicz, metryka śmierci przez ścięcie

Katarzyna Kalin, rysunek dla kobiet ze wsi Borki. Pod gilotynę za kromkę chleba.

Obraz Anna Krenz, luty 2024

Została stracona 2 września 1942 roku w więzieniu w Plötzensee, w wieku 48 lat. Jej syn Zenon został skazany na trzy lata obozu karnego.

Upamiętnienia

Agnieszka i jej syn zostali upamiętnieni na tablicy pamiątkowej we wsi Borki, ufundowanej przez jednego z mieszkańców tej miejscowości, Janusza Gruberskiego. Pomnik ten upamiętnia również Mieczysława Adamczyka, Józefa Adamczyka, Weronikę Augustyniak, Józefa Augustyniaka, Piotra Kicińskiego, Dominikę Kujawę, Mariannę Pietrzak, Leokadię Zbierską, Kazimierza Różyckiego, Wacława Stasiaka, Władysława Wałowskiego oraz Feliksa Gruberskiego.

Podczas warsztatu autorka wpisu Ewelina Jaworska napisała i wyreżyserowała etiudę teatralną nt. Agnieszki Łaszkiewicz i jej syna Zenona; w etiudzie wzięło udział wielu uczestników warsztatów; została ona sfotografowana i sfilmowana przez Marzenę Zajączkowską.

Performance

Katarzyna Kalin narysowała obrazek oddający to, jak uczestnicy warsztatów nazywali los czterech kobiet, dwóch mężczyzn i młodego chłopaka ze wsi Borki: za ktomkę chleba pod gilotynę.

Elżbieta Kargol pisze wiersze o Polkach z Plötzensee.