Marianna Pietrzak (DE)

Marianna Pietrzak, geb., hingerichtet im Gefängnis Plötzensee

Autorinnen: Aleksandra Puciłowska & Katarzyna Kalin

Projekt "Frauen im Schatten der Guillotine. Polinnen im Gefängnis Plötzensee"[edytuj | edytuj kod]

Das Leben und der Tod

Marianna Pietrzak (geb. Łaszkiewicz) wurde am 16. Mai 1900 in Stanisławów (Gemeinde Wysokie) geboren. Sie bewirtschaftete mit ihrem Mann Stanisław Pietrzak (geboren am 12. April 1897 in Pogorzałki) einen Bauernhof. Sie wurde verhaftet und zum Tode verurteilt, weil sie einem sowjetischen Flüchtling geholfen hatte. Sie bot ihm das Brot und den Tee an, um die er sie gebeten hatte.

Zusammen mit Weronika Augustyniak, Leokadia Zbierska und Agnieszka Łaszkiewicz wurde sie verhaftet, weil sie dem entflohenen Gefangenen Fjodor Azar geholfen hatte. Er war ein sowjetischer Kriegsflüchtling. Er entkam einem Eisenbahntransport von Häftlingen und versteckte sich etwa zwei Monate lang im Bezirk Konin. Er wurde im November 1941 (aufgrund einer Denunziation) verhaftet, was zu Repressionen unter der örtlichen Bevölkerung führte, die ihm half.

Za ten sam czyn aresztowano rownież męża Marianny, który podczas procesu zostal jednak uniewinionny. Sąd orzekł, że nie można udowodnić mu tego, że rozpoznał w Fiodorze Azarow sowieckiego więźnia. W przeciwieństwie do Marianny, nie rozmawiał z nim i widział go tylko przez chwilę na podwórzu.

Marianna została uznana przez Sąd Ludowy 28 maja 1942 roku winną szkodzenia dobru Rzeszy i szkodliwego sprzyjania wrogowi. W uzasadnieniu sąd uznal, że w trakcie rozmowy z Fiodorem musiała rozpoznać w nim zbiegłego więźnia. Miał być ubrany bowiem w radziecki mundur i porozumiewać się z nią po rosyjsku. Sama Marianna nie przyznała się do tego, że rozpoznała w nim Rosjanina.

Została stracona 22 września 1942 roku w więzieniu w Plötzensee, w wieku 42 lat.

Gedenken [edytuj | edytuj kod]

Marianna została upamiętniona na tablicy pamiątkowej we wsi Borki, ufundowanej przez jednego z mieszkańców tej miejscowości, Janusza Gruberskiego. Pomnik ten upamiętnia również Mieczysława Adamczyka, Józefa Adamczyka, Weronikę Augustyniak, Józefa Augustyniaka, Piotra Kicińskiego, Dominikę Kujawę, Agnieszkę Łaszkiewicz, Zenona Łaszkiewicza, Leokadię Zbierską, Kazimierza Różyckiego, Wacława Stasiaka, Władysława Wałowskiego oraz Feliksa Gruberskiego.

Podczas warsztatu autorka wpisu o Agnieszce Łaszkiewicz, Ewelina Jaworska napisała i wyreżyserowała etiudę teatralną nt. Agnieszki i jej syna Zenona; w etiudzie wzięło udział wielu uczestników warsztatów; została ona sfotografowana i sfilmowana przez Marzenę Zajączkowską.

Katarzyna Kalin narysowała obrazek oddający to, jak uczestnicy warsztatów nazywali los czterech kobiet, dwóch mężczyzn i młodego chłopaka ze wsi Borki: za kromkę chleba pod gilotynę.