Anka Ptaszkowska
„Nie jestem artystką i jest to ostatnia rzecz, której bym sobie, dla siebie, życzyła”
Anka Ptaszkowska działała jednocześnie jako krytyczka, galerzystka, organizatorka wystaw. W 1966 roku wraz z grupą krytyków i artystów założyła Galerię Foksal, której program współtworzyła do 1970 roku. Pisała manifesty, blisko współpracowała i przyjaźniła się z artystami i artystkami. Intensywne życie towarzyskie i artystyczne tej grupy przyjaciół toczyło się także w pracowni Henryka Stażewskiego i Mewy Łunkiewicz-Rogoyskiej, którzy są łącznikami między młodszym pokoleniem a sztuką przedwojennej awangardy, oraz w domu Anki Ptaszkowskiej i Edwarda Krasińskiego w Zalesiu Górnym.
Na początku lat 70. Anka Ptaszkowska razem z fotografem Eustachym Kossakowskim przeniosła się do Paryża, gdzie zaprzyjaźniła się z Danielem Burenem i krytykiem Michelem Claurą. Wspólnie założyli dwie eksperymentalne instytucje: konceptualną Galerię 1–36 i alternatywne miejsce Vitrine pour l'Art Actuel, które składa się z baru i księgarni specjalizującej się w książkach artystów. Zainicjowała też szeroko zakrojony projekt „Wymiana między artystami 1931–1982 Polska/USA. Doświadczenie muzeograficzne”, którego rezultatem jest przekazanie w darze prac amerykańskich artystów do Muzeum Sztuki w Łodzi, oraz prac polskich twórców do kolekcji sztuki Museum of Contemporary Art w Los Angeles. Organizowała w swoim paryskim i warszawskich mieszkaniach artystyczne spotkania i wystawy.
Eksperyment i przygodę ceniła bardziej niż praktyczne cele. Jej niechęć do sztywnych ról społecznych i konwencji odpowiadała za ulotny charakter podejmowanych przez nią inicjatyw. Z tą nieciągłością w życiu zawodowym kontrastowało jej wieloletnie i całkowite zaangażowanie w twórczość bliskich jej artystek i artystów. Potrafiła włączać innych w najbardziej nieprawdopodobne przedsięwzięcia. Wśród wspieranych przez nią twórców byli artyści znani z historii sztuki, jak i postacie, których związki ze sztuką były krótkotrwałe lub „wolne”. A więc także artyści funkcjonujący na marginesie – zarówno społecznym, jak i świata sztuki – jak Krzysztof Niemczyk czy André du Colombier. Ich bezwarunkowe dążenie do wolności było bliskie anarchistycznemu usposobieniu Ptaszkowskiej.
Linki: https://artmuseum.pl/aktualnosci/zegnamy-anke-ptaszkowska
