Ruth Prawer Jhabvala

Sztuczna Inteligencja

wyprodukowała 30 lipca 2025 roku następującą informację:

Ruth Prawer Jhabvala (ur. 7 maja 1927 w Kolonii, zm. 3 kwietnia 2013 w Nowym Jorku) była brytyjsko-amerykańską pisarką i scenarzystką, znaną ze współpracy z Merchant Ivory Productions. Zdobyła Nagrodę Bookera i dwukrotnie Oscara. Otrzymała również Order Imperium Brytyjskiego (CBE).

Ruth Prawer Jhabvala urodziła się w Niemczech, ale poślubiła indyjskiego architekta i przeprowadziła się do Indii, gdzie mieszkała i pisała o tematyce indyjskiej. Później przeniosła się do Stanów Zjednoczonych i mieszkała w Nowym Jorku. Opublikowała kilkanaście powieści, 23 scenariusze filmowe i osiem zbiorów opowiadań. Była doceniana zarówno za swoją twórczość literacką, jak i filmową.

Wikipedia

Ruth Prawer Jhabvala (ur. 7 maja 1927 w Kolonii, zm. 3 kwietnia 2013 w Nowym Jorku) – brytyjsko-amerykańska pisarka i scenarzystka filmowa pochodzenia żydowskiego. Laureatka Nagrody Bookera oraz dwukrotna zdobywczyni Oscara. Odznaczona Komandorią Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE).

Życiorys

Urodziła się w Niemczech w rodzinie polsko-niemieckich Żydów. W latach 30. mieszkała z rodzicami we Lwowie. Tuż przed wojną w 1939 udało im się wyjechać do Wielkiej Brytanii. W 1948 otrzymała obywatelstwo brytyjskie, a w 1951 poślubiła indyjskiego architekta, Cyrusa H. Jhabvalę i zamieszkała w Nowym Delhi w Indiach.

Debiutowała utworami opisującymi jej nowe życie. Na początku lat 60. rozpoczęła współpracę z reżyserem Jamesem Ivorym i producentem Ismailem Merchantem, w ramach Merchant Ivory Productions. Była scenarzystką lub współscenarzystką wielu filmów Ivory’ego, akcja części z nich rozgrywa się w Indiach.

W 1975 jej powieść W upale i kurzu zdobyła Nagrodę Bookera, a ona sama wyjechała do Nowego Jorku. Od tamtej chwili dzieliła swój czas między Stany Zjednoczone i Indie.

W połowie lat 80. dzieła Ivory’ego, często będące adaptacją wybitnych brytyjskich utworów literackich, zaczęły święcić triumfy na festiwalach filmowych. W 1986 zdobyła swego pierwszego Oscara, za scenariusz Pokoju z widokiem, napisany w oparciu o powieść E.M. Forstera o tym samym tytule. Drugą Nagrodę Akademii Filmowej zdobyła w tej samej kategorii (najlepszy scenariusz adaptowany) w 1992 (Powrót do Howards End, ponownie na podstawie powieści Forstera). Ponadto nominowano ją do statuetki za Okruchy dnia (Kazuo Ishiguro).

Na potrzeby filmu przerabiała także własne utwory prozatorskie.

W upale i kurzu

Na stronie Lubimy czytać książka została tak streszczona:

Żona urzędnika administracji brytyjskiej w Indiach – piękna, rozpieszczona i znudzona Olivia – ucieka z hinduskim księciem, wzbudzając tym oburzenie angielskiej społeczności, zamieszkałej w małym, prowincjonalnym Satipurze. Pięćdziesiąt lat później wnuczka porzuconego przez Olivię męża przybywa do kraju słonecznego żaru, pustynnego pyłu i nędzy bazarów, aby odkryć kulisy dawnych wydarzeń.

EMS: Książka jest bardzo dobra, ale naprawdę wrażenie robi film z 1983 roku w reżyserii Jamesa Ivory, wg scenariusza Ruth Prawer Jhabvala, która za najlepszy scenariusz adaptowany w roku 1984 zdobyła nagrodę BAFTA.

Strona o filmie po angielsku podaje trochę więcej szczegółow: Treścią powieści są dwie przeplatające się ze sobą historie, jedna, zlokalizowana w brytyjskiej kolonii około roku 1920, opisuje romans żony urzędnika brytyjskiego z bogatym księciem. Druga dzieje się w roku 1982. Anna, cioteczna wnuczka Oliwii jedzie do Indii, żeby znaleźć informacje o życiu swojej ciotecznej babki i też nawiązuje romans z żonatym mężczyzną.

Najobszerniej opisuje film strona o filmie po polsku:

Heat and dust

Rok 1923, Fathupur Sikri. Olivia przybywa do Indii ze swym świeżo poślubionym mężem. Douglas Rivers jest urzędnikiem brytyjskiej administracji. Kobieta pragnie czułego i namiętnego uczucia, do którego jej chłodny i flegmatyczny małżonek w ogóle nie jest zdolny. Z czasem Olivia coraz bardziej fascynuje się egzotyczną kulturą Indii, poznaje interesującego hinduskiego księcia, z którym wiąże się uczuciowo. Wywołuje ogromny skandal obyczajowy, tym bardziej że Angielka porzuca męża, by gdzieś z dala od ludzi zamieszkać razem ze swą nową, prawdziwą miłością – w związku, który nigdy w lokalnej rzeczywistości nie może zostać zalegalizowany. Zdesperowana kobieta łamie wszelakie bariery kulturowe, by tylko być z mężczyzną, którego kocha. Lata siedemdziesiąte ubiegłego wieku. Anne przybywa do Indii, by bliżej poznać historię Olivii, swej ciotecznej babki. I podobnie jak ona odkrywa w sobie ogromną fascynację tamtejszą kulturą. Z biegiem czasu odkrywa, że z Olivią łączy ją jeszcze coś więcej...

„Upał i kurz” jest ekranizacją, uhonorowanej nagrodą Bookera w 1975 roku, książki Ruth Prawer Jhabvali, która zawiera wiele wątków autobiograficznych. Pisarka w czasie wojny trafiła do Anglii, gdzie poślubiła hinduskiego architekta, decydując się na ciągłe życie w drodze między Europą a Indiami (od lat 80. ubiegłego wieku mieszka w Stanach Zjednoczonych). Pisze wyłącznie w języku angielskim. Jhabvali blisko współpracuje z James Ivorym oraz Ismailem Merchantem, jego producentem. Jest autorką wielu scenariuszy ich filmów, często będących adaptacjami literatury angielskiej, m.in.: „Okruchy dnia” (1993), „Pokój z widokiem” (1985), „Powrót do Howards End” (1992) – te dwa ostatnie przyniosły jej Oscary. Scenariusz „Upału i kurzu” uhonorowano nagrodą BAFTA. Jhabvali jest niemiecką Żydówką, Ivory – Amerykaninem, razem stworzyli fantastyczny tandem twórczy, których filmy są bardziej angielskie od angielskich, zwłaszcza te rozgrywające się w Indiach, zwanej kiedyś perłą Korony Brytyjskiej.

Ode mnie dodam, że Olivia odchodzi od męża i zostaje żoną księcia. Nigdy już nie wróci do Anglii. Mnie osobiście to chyba najbardziej w tej historii fascynuje. Wciąż sobie zadaję pytanie, czy ja sama byłabym w stanie zostawić Europę i wyjechać do Indii? Ale zadaję je sobie w Berlinie w roku 2025. W dobie samolotów, internetu, whatsapa i myślę, że być może jest to wykonalne, ale sto lat wcześniej? W atmosferze skandalu? Zostać na zawsze w upale i kurzu?

Byłam w Indiach tylko raz, w latach 90. Nie podobało mi się. Przeraził mnie jednak nie tylko upał i kurz, ale przede wszystkim widoczne na każdym kroku nieludzkie traktowanie tych, co są niżej przez tych, co są wyżej. Ewidentna pozostałość systemu kastowego, teoretycznie zniesionego, praktycznie jednak wciąż jeszcze jeśli nie świadomie to podświadomie sterującego życiem ludzi.