Franciszka Rychły (PL)
Projekt: "Frauen im Schatten der Guillotine. Polinnen im Gefängnis Plötzensee"
Autorki: Julia Szenwald & Joanna Gromadzka
Życie i śmierć
Franciszka Rychły - 30.11.1907 in Großpolen - 04.03.1943 in Plötzensee
Franciszka Rychły urodziła się we wsi Podmokłe Małe, niem. Klein Posemuckel, od 1937 roku Klein Posenbrück, w gminie Babimost, w zaborze pruskim. We wsi działały aktywnie polskie organizacje i stowarzyszenia. W 1906 wybuchł tu strajk szkolny. Rodzice i dzieci domagali się języka polskiego na lekcjach religii.
Po I wojnie światowej Podmokle Małe pozostało na terytorium Niemiec, niedaleko granicy z Polską. Mieszkańcy wsi kontynuowali działalność patriotyczną. W 1929 roku otworzono polską szkołę. Jednym z aktywistów, który przyczynił się do jej powstania, był Antoni Rychły, najprawdopodobniej spokrewniony z Franciszką.
Już po rozpoczęciu II wojny światowej rozpoczęły się pierwsze aresztowania polskich działaczy. W 1940 roku znalazła się wśród nich także Franciszka i trzech członków rodziny Rychły.
Z dokumentu więzienia Plötzensee wynika, że Franciszka pochodziła z biednej rodziny chłopskiej (w rubryce zawód wpisano “Landarbeiterin”) i po ukończeniu szkoły pomagała matce w gospodarstwie. Nie wyszła za mąż. Razem z bratem, krewnymi i znajomymi angażowała się w działalność patriotyczną. Hitlerowska policja zarzucała jej, że już od wiosny 1939 współpracowała z polskimi służbami wywiadowczymi, dostarczając im informacji o lokalizacji niemieckich wojsk i garnizonów przy granicy z Polską. Powodem jej egzekucji w Plötzensee było oskarżenie o zdradę państwa.
Na losy Franciszki wpłynęło kultywowanie tradycji patriotycznych przez jej rodzinę, za co wiele jej krewnych, łącznie z nią samą, zapłaciło najwyższą cenę. Należy zwrócić szczególną uwagę na odwagę i konsekwencję w jej wyborach życiowych - nie zdecydowała się wyjść za mąż, była zaangażowana w działalność patriotyczną. Franciszka musiała być inteligentną kobietą, która cieszyła się autorytetem w swojej społeczności, jeżeli polskie służby wywiadowcze zaproponowały jej współpracę, polegającą na dostarczaniu bardzo poufnych i strategicznych informacji.
Linki
Wsparcie finansowe[edytuj | edytuj kod][edytuj | edytuj kod]
Wpis i ilustracje powstały dzięki wsparciu finansowemu Fundacji EVZ - POP (Pamięć Odpowiedzialność Przyszłość) podczas warsztatów
"Frauen im Schatten der Guillotine. Polinnen im Gefängnis Plötzensee" w dniu 24.02.2024
Niniejsza publikacja nie reprezentuje polądów Fundacji - za treść wpisu odpowiadają kierowniczki projektu i Polkopedia
