Wilhelmina Günther
Autor: Ela Kargol
Wiersze dla Polek straconych w Plötzensee i dla Wilhelminy*
Kat umył ręce
W białej umywalce.
Klatka ściekowa wchłonęła to,
co miała wchłonąć.
Resztę życia.
Przyczyna śmierci:
Ścięcie.
Powód
Zdrada stanu.
A stan?
Nie poczuł się wcale zdradzony.
A gilotyna?
Była tylko narzędziem zbrodni.
Między jednym i następnym papierosem
Spadały głowy.
…............................................................................................................................
Były młode.
Niektóre pierwszy raz za granicą.
Nic z tych podróży nie zapamiętały.
A jeśli nawet, to już nie opowiedzą.
Nie nocowały w hotelach,
ani u rodziny.
Nie miały pięknych strojów,
ani walizek
ani bielizny na zmianę,
ani paradnych sukien.
Z wyleczonymi zębami
Szły na spotkanie z katem.
…............................................................................................................................
Nie myślały, że to się tak skończy.
Przecież jeszcze się nie zaczęło.
Jeszcze się nie zakochały
Nie całowały.
Nie były na randce.
Ani na balu.
Ani w tancbudzie.
Nie były w ciąży.
Albo były.
Nie pochowały rodziców
Jeszcze nie wiedzą,
jak to jest.
To całe życie.
…............................................................................................................................
Nie miały mogił.
Tylko zaświadczenia.
Poświadczenia.
Nazwiska świadków.
Sędziego, urzędników, kata i jego pomocników.
Akty zgonu.
Odczytane wyroki.
Nieudzielone prawa łaski.
Wszystko w najlepszym porządku.
Łaska pogalopowała na pstrym koniu.
…............................................................................................................................
Sterbeurkunde
Wilhelmine Günther
geboren: 18. VII. 1917 in Poznań
enthauptet: 9. VI. 1944 in Berlin - Plötzensee
Die Verstorbene war nicht verheiratet.
Ihre Tochter nannte sie Maria,
Maria die Uneheliche.
Ihr Verlobter hieß Antoni,
Ihre Mutter Marianna,
Mit Doppel "n".
Nur der Vater hieß
Friedrich Wilhelm und konnte den Namen seiner Frau nicht richtig aussprechen.
Ein "n" hat er immer vergessen.
Sie wohnten in der falschen Straße.
Beide waren Schneider.
Das war aber die Straße der Bäcker.
Nicht der Schneider.
Das Haus gibt es nicht mehr, die Sprache ist eine andere,
Neue Menschen sind geboren.
Nur die Straße ist immer noch den Bäckern gewidmet.
Nicht den Schneidern.
* Wilhelmina była Niemką z Poznania, która przez swojego polskiego narzeczonego zaangażowała się w polski ruch oporu i wraz z innymi Polakami została stracona za "zdradę swojej niemieckiej ojczyzny" / Wilhelmina war eine Deutsche aus Posen, die sich durch ihren polnischen Verlobten in polnischen Widerstand engagierte und wurde zusammen mit anderen Polinnen und Polen in Plötzensee hingerichtet; der Urteil lautete: "Landesverrat"
Quellen / Źródła
Piotr Bojarski, Coraz ciemniej w Wartheland, Znak Horyzont 2021 (powieść / Roman)
Klaus Leutner, Projekt „Wilhelmine Günther – Niemka w AK”
https://www.gedenkstaette-ploetzensee.de/totenbuch/recherche/person/guenther-wilhelmine
https://www.instagram.com/p/C0w1lh9IRXy/
https://www.facebook.com/reel/328917793372320
Förderung:
Beitrag gefertigt vor, während und nach dem Workshop "Frauen im Schatten der Guillotine. Polinnen im Gefängnis Plötzensee" am 2.12.2023
Das Projekt ist gefördert von der Stiftung EVZ (Erinnerung Verantwortung Zukunft).
Diese Veröffentlichung stellt keine Meinungsäußerung der Stiftung EVZ dar. Für inhaltliche Aussagen tragen die Projektleiterinnen die Verantwortung.
