Tamara Łempicka

Tamara de Lempicka, de domo Górska, *16.06.1894 (lub 1898) w Warszawie lub w Moskwie / †18.03.1980 w Cuernavace, Meksyk; pochodziła z żydowskiej rodziny, która w XIX wieku przeszła na kalwinizm. Polska malarka malująca w stylu art deco.

Życiorys

Ojciec opuścił matkę, gdy Tamara była jeszcze dzieckiem. Rodzina mieszkała w Warszawie, Moskwie i Petersburgu. Tamara uczęszczała do szkoły w Szwajcarii. Dużo podróżowała z babcią; zwiedzała zwłaszcza Włochy, gdzie w muzeach poznawała malarstwo. Pierwsze jej obrazy były malowane w stylu neorenesansu włoskiego.

Tamara poślubiła Tadeusza Łempickiego 30 grudnia 1915 roku w Carskim Siole (dziś Petersburg). 16 września 1916 urodziła córkę, Marie-Christine Łempicką, później znaną jako Kizette. Po wybuchu rewolucji Łempiccy przenieśli się najpierw do Warszawy, potem do Kopenhagi i wreszcie do Paryża. Łempiccy przymierali głodem i legenda głosi, że Łempicka dlatego zaczęła malować. Być może tak było, ale Łempicka na pewno nie była amatorką, Wiadomo, że uczyła się malarstwa w Académie Ranson i Académie de la Grande Chaumiére. Od roku 1922 Tamara zarówno wystawiała jak i sprzedawała swoje obrazy, które podpisywała najpierw Lempitzky, a potem Tamara de Lempicka,co miało przypominać i jej arystokratycznym pochodzeniu. Była to oczywiście kolejna legenda, bo Łempicka wywodziła się z zamożnej burżuazji żydowskiej, a arystokratyczne pochodzenie miał jej mąż. Tamara stawała się sławna, dobrze sprzedawała swoje obrazy, przyjmowała zamówienia na portrety. Prowadziła w Paryżu bardzo swobodne życie, miała dziesiątki romansów tak z mężczynami, jak z kobietami. W roku 1927 Łempicki wystąpił o rozwód i wrócił do Warszawy. Tamara wyjechała na jakiś czas do Sttanów, ale zasadniczo na stałe związała się z Paryżem. Była członkinią Société des femmes artistes modernes. Tamara z dumą podkreślała, że pierwszy milion (franków) zarobiła zanim ukończyła 30 lat. W 1933 roku wyszła drugi raz za mąż, tym razem za zamożnego piwowara austriackiego, też pochodzenia żydowskiego, barona Raoula Kuffnera.

Tamara in a Green Bugatti (Wikipedia, domena publiczna)

Lata trzydzieste, do wybuchu wojny były najlepszym okresem w twórczości Łempickiej. Wyrobiła sobie bardzo charakterystyczny styl, będący interesującym połączeniem kubizmu z malarastwem art dec. Wtedy powstał między innymi jej najsłynniejszy obraz, autoportret Tamara w zielonym Bugatti.

W roku 1938 Kuffner, chroniąc majątek przed nazistami, sprzedał wszystko co posiadał. Wyjechali oboje do Kalifornii. Nigdy jednak nie powtórzyła swej sławy z przełomu lat 20 i 30. Styl art deco się przeżył. W 1943 Kuffnerowie przeprowadzili się do Nowego Jorku. Mimo spadku popularności Tamara wciąż malowała, a jej twórczość nabrała cech społecznych, tworząc obrazy o lisachuciekinierów. W latach 50 zaczęła malować szpachlą, tworzac obrazy monochromatyczne.

Kuffner zmarł w roku 1961, a Łempicka przeniosła się do Houston w Teksasie, gdzie mieszkała Kizette. W 1978 roku przeniosła się do Cuernavaca w Meksyku. Zmarła we śnie 18 marca 1980 roku. Jej ciało spalono, a prochy rozsypano z helikoptera nad wulkanem Popocatepetl.

Linki

https://pl.wikipedia.org/wiki/Tamara_%C5%81empicka

Varia

Łempicka jest autorką najdroższych obrazów polskich. W roku 2018 La Musicienne została sprzedana na aukcji w Nowym Jorku za ponad 9 mln $, w roku 2019 La tunique rose - za 13,3 mln $, a w roku 2020 Portrait de Marjorie Ferry uzyskał cenę 16,28 mln £.

Twórczość Łempickiej była po wojnie całkowicie nieznana w Polsce, a ona sama uważana była ze nieinteresującą "kosmpolityczną Żydówkę". Zaczęła zdobywać popularność na przełomie wieków i dziś jest uważana za jedną z najwybitniejszych polskich malarel.