Maria Kalergis: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 13:00, 19 maj 2026

Autorka: Ewa Maria Slaska

Maria Kalergis

Maria Nesselrode (Kalergis, Muchanow) *07.08.1822, † 22.05.1874

Maria Kalergis, polsko-niemiecka pianistka amatorka. Córka Tekli Nałęcz-Górskiej i Niemca w służbie carskiej, hr. Fryderyka Karola Nesselrode, szefa żandarmerii w Warszawie. Hr. Nesselrode odznaczył się męstwem w bitwie pod Borodina - z armią Napoleona.

Słynęła z urody, talentu muzycznego i zainteresowań artystycznych. Wychowywała się w St. Petersburgu. W wieku 16 lat poślubiła greckiego milionera, Jana Kalergisa, z którym już po roku wzięła rozwód. Miała z nim córkę, również Marię (1840–1877). Od męża otrzymała 600.000 złotych rubli pałac na Newskim Prospekcie 12.

Mieszkała na zmianę w St. Petersburgu, Warszawie, Paryżu i Baden-Baden.

Gry na pianinie uczyli ją Chopin i Franciszek List. Chopin pisał do sióstr w styczniu 1848: „Panią Calergis uczę; w istocie bardzo pięknie gra i bardzo wielki sukces ma w świecie wielkim paryskim ze wszech miar [1]”.

Poliglotka. Znała polski, francuski, niemiecki, angielski, włoski i rosyjski. Otaczała się sławnymi ludźmi, politykami, dyplomatami i artystami, wspierała utalentowanych muzyków.

W jej salonie przy rue d’Anjou 8 bywała cała elita artystyczna Paryża.

Muza Norwida. Zaprzyjaźniona m.in. z Ferencem Lisztem i Richardem Wagnerem a także Aleksanderm Dumas starszym, Alfredem de Musset.

Maria Kalergis w literaturze

Maria Kalergis, rysunek Cypriana Kamila Norwida

Cyprian Kamil Norwid napisał dla niej trzyatową sztukę Pierścień Wielkiej Damy, czyli Ex-machina Durejko (1872). Eugène Sue uczynił z niej jedną z bohaterek swej powieści Le Juif errant (Żyd wieczny tułacz, 1844–1845), to ona jest bogatą panną Adrienne de Cardovill, córką hrabiego Rennepont.

Théophile Gautier poświęcił jej wiersz Symphonie en blanc majeu, a Heinrich Heine wiersz Biały słoń.

https://gallica.bnf.fr/essentiels/gautier/emaux-camees/symphonie-blanc-majeur

https://www.textlog.de/heine/gedichte/der-weisse-elefant

Gautier stworzył odpowiedniki dzieł malarskich, czerpiąc obficie ze słownictwa kolorów i kształtów. Symfonia w bieli dur przypomina dzieła Whistlera - obrazy o tytułach zaczerpniętych z muzyki (np. Symfonia w bieli), charakteryzujące się muzyczno-malarską harmonią dzięki użyciu różnych odcieni (tonów) tej samej barwy. Tematem wiersza jest nieskazitelna biel kobiecego ciała. By ją w pełni przedstawić, poeta posługuje się całą gamą obrazów: są tam łabędzie, gronostaje, śnieg, szron nocy polarnej, hostia. Jest to w pełni świadomy zabieg - tytuł nawiązuje i do muzyki, i malarstwa. Heinrich Heine, który zadedykował Marii Kalergis wiersz Biały słoń, inspirowany wschodnią legendą o białym słoniu, nieszczęśliwie zakochanym w istocie bielszej niż on sam, jest ironicznym komentarzem do wiersza i uczuciu Gautiera do Marii Kalergis. Heine uważał, że Francuz równie dobrze mógłby się on zakochać w szczycie Himalajów; „biała wróżka”, jak współcześni nazywali Marię, była piękna, ale nieosiągalna.

Linki i przypisy

https://chopin.nifc.pl/pl/chopin/osoba/7389

https://de.wikipedia.org/wiki/Maria_Kalergis

[1] Korespondencja Fryderyka Chopina, red. Bronisław Edward Sydow, t. II, s. 224.

https://ruchmuzyczny.pl/article/246

https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/maria-kalergis/

Kalergis okladka, książka poświęcona szukaniu śladów Białej Wróżki

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-[[File:MariaKalergis.jpg|alt=Maria Kalergis|thumb|Maria Kalergis]]
+'''Autorka: Ewa Maria Slaska'''[[File:MariaKalergis.jpg|alt=Maria Kalergis|thumb|Maria Kalergis]]
 Maria Nesselrode (Kalergis, Muchanow) *07.08.1822, † 22.05.1874
@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 Gry na pianinie uczyli ją Chopin i Franciszek List. Chopin pisał do sióstr w styczniu 1848: „Panią Calergis uczę; w istocie bardzo pięknie gra i bardzo wielki sukces ma w świecie wielkim paryskim ze wszech miar [1]”.
-Poliglotka. Znała polski, francuski, niemiecki, angielski, włoski i rosyjski.  W jej salonie przy rue d’Anjou 8 bywała cała elita artystyczna Paryża.
+Poliglotka. Znała polski, francuski, niemiecki, angielski, włoski i rosyjski. Otaczała się sławnymi ludźmi, politykami, dyplomatami i artystami, wspierała utalentowanych muzyków.
-Muza Norwida.  Zaprzyjaźniona m.in. z Ferencem Lisztem i Richardem Wagnerem a także Aleksanderm Dumas starszym, Alfredem de Musset. Théophile Gautier poświęcił jej wiersz ''Symphonie en blanc majeu'', a  Heinrich Heine wiersz Biały słoń. Cyprian Kamil Norwid napisał dla niej trzyatową sztukę ''Pierścień Wielkiej Damy, czyli Ex-machina Durejko'' (1872). Eugène Sue uczynił z niej jedną z bohaterek swej powieści ''Le Juif errant'' (Żyd wieczny tułacz, 1844–1845), to ona jest bogatą panną Adrienne de Cardovill, córą hrabiego Rennepont.
+W jej salonie przy rue d’Anjou 8 bywała cała elita artystyczna Paryża.
-== Wiersze ==
+Muza Norwida.  Zaprzyjaźniona m.in. z Ferencem Lisztem i Richardem Wagnerem a także Aleksanderm Dumas starszym, Alfredem de Musset.
+== Maria Kalergis w literaturze ==
+[[File:Norwid-M. Kalergis.jpg|alt=Maria Kalergis, rysunek Cypriana Kamila Norwida|thumb|Maria Kalergis, rysunek Cypriana Kamila Norwida]]
-'''Théophile Gautier, Symphonie en blanc majeur'''
+Cyprian Kamil Norwid napisał dla niej trzyatową sztukę ''Pierścień Wielkiej Damy, czyli Ex-machina Durejko'' (1872). Eugène Sue uczynił z niej jedną z bohaterek swej powieści ''Le Juif errant'' (Żyd wieczny tułacz, 1844–1845), to ona jest bogatą panną Adrienne de Cardovill, córką hrabiego Rennepont.
+Théophile Gautier poświęcił jej wiersz ''Symphonie en blanc majeu'', a  Heinrich Heine wiersz ''Biały słoń.''
-De leur col blanc courbant les lignes,
+https://gallica.bnf.fr/essentiels/gautier/emaux-camees/symphonie-blanc-majeur
-On voit dans les contes du Nord,
+https://www.textlog.de/heine/gedichte/der-weisse-elefant
-Sur le vieux Rhin, des femmes-cygnes
+Gautier stworzył odpowiedniki dzieł malarskich, czerpiąc obficie ze słownictwa kolorów i kształtów. ''Symfonia w bieli dur'' przypomina dzieła Whistlera - obrazy o tytułach zaczerpniętych z muzyki (np. ''[https://de.m.wikipedia.org/wiki/Datei:Whistler_James_Symphony_in_White_No_3_1866.jpg Symfonia w bieli]''), charakteryzujące się muzyczno-malarską harmonią dzięki użyciu różnych odcieni (tonów) tej samej barwy. Tematem wiersza jest nieskazitelna biel kobiecego ciała. By ją w pełni przedstawić, poeta posługuje się całą gamą obrazów: są tam łabędzie, gronostaje, śnieg, szron nocy polarnej, hostia. Jest to w pełni świadomy zabieg - tytuł nawiązuje i do muzyki, i malarstwa. Heinrich Heine, który zadedykował Marii Kalergis wiersz ''Biały słoń'', inspirowany wschodnią legendą o białym słoniu, nieszczęśliwie zakochanym w istocie bielszej niż on sam, jest ironicznym komentarzem do wiersza i uczuciu Gautiera do Marii Kalergis. Heine uważał, że Francuz równie dobrze mógłby się on zakochać w szczycie Himalajów; „biała wróżka”, jak współcześni nazywali Marię, była piękna, ale nieosiągalna.
-Nager en chantant près du bord,
-Ou, suspendant à quelque branche
-Le plumage qui les revêt,
-Faire luire leur peau plus blanche
-Que la neige de leur duvet.
-De ces femmes il en est une,
-Qui chez nous descend quelquefois,
-Blanche comme le clair de lune
-Sur les glaciers dans les cieux froids;
-Conviant la vue enivrée
-De sa boréale fraîcheur
-À des régals de chair nacrée,
-À des débauches de blancheur!
-Son sein, neige moulée en globe,
-Contre les camélias blancs
-Et le blanc satin de sa robe
-Soutient des combats insolents.
-Dans ces grandes batailles blanches,
-Satins et fleurs ont le dessous,
-Et, sans demander leurs revanches,
-Jaunissent comme des jaloux.
-Sur les blancheurs de son épaule,
-Paros au grain éblouissant,
-Comme dans une nuit du pôle,
-Un givre invisible descend.
-De quel mica de neige vierge,
-De quelle moelle de roseau,
-De quelle hostie et de quel cierge
-A-t-on fait le blanc de sa peau?
-A-t-on pris la goutte lactée
-Tachant l'azur du ciel d'hiver,
-Le lis à la pulpe argentée,
-La blanche écume de la mer;
-Le marbre blanc, chair froide et pâle,
-Où vivent les divinités;
-L'argent mat, la laiteuse opale
-Qu'irisent de vagues clartés;
-L'ivoire, où ses mains ont des ailes,
-Et, comme des papillons blancs,
-Sur la pointe des notes frêles
-Suspendent leurs baisers tremblants;
-L'hermine vierge de souillure,
-Qui pour abriter leurs frissons,
-Ouate de sa blanche fourrure
-Les épaules et les blasons;
-Le vif-argent aux fleurs fantasques
-Dont les vitraux sont ramagés;
-Les blanches dentelles des vasques,
-Pleurs de l'ondine en l'air figés;
-L'aubépine de mai qui plie
-Sous les blancs frimas de ses fleurs;
-L'albâtre où la mélancolie
-Aime à retrouver ses pâleurs;
-Le duvet blanc de la colombe,
-Neigeant sur les toits du manoir,
-Et la stalactite qui tombe,
-Larme blanche de l'antre noir?
-Des Groenlands et des Norvèges
-Vient-elle avec Séraphita?
-Est-ce la Madone des neiges,
-Un sphinx blanc que l'hiver sculpta,
-Sphinx enterré par l'avalanche,
-Gardien des glaciers étoilés,
-Et qui, sous sa poitrine blanche,
-Cache de blancs secrets gelés?
-Sous la glace où calme il repose,
-Oh ! qui pourra fondre ce coeur!
-Oh ! qui pourra mettre un ton rose
-Dans cette implacable blancheur!
-Gautier stworzył odpowiedniki dzieł malarskich, czerpiąc obficie ze słownictwa kolorów i kształtów. ''Symfonia w bieli dur'' przypomina dzieła Whistlera - obrazy o tytułach zaczerpniętych z muzyki (np. ''[https://de.m.wikipedia.org/wiki/Datei:Whistler_James_Symphony_in_White_No_3_1866.jpg Symfonia w bieli]''), charakteryzujące się muzyczno-malarską harmonią dzięki użyciu różnych odcieni (tonów) tej samej barwy. Tematem wiersza jest nieskazitelna biel kobiecego ciała. By ją w pełni przedstawić, poeta posługuje się całą gamą obrazów: są tam łabędzie, gronostaje, śnieg, szron nocy polarnej, hostia. Jest to w pełni świadomy zabieg - tytuł nawiązuje i do muzyki, i malarstwa.
 == Linki i przypisy ==
@@ Linia 189: / Linia 35: @@
 [1] ''Korespondencja Fryderyka Chopina'', red. Bronisław Edward Sydow, t. II, s. 224.
+https://ruchmuzyczny.pl/article/246
+https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/maria-kalergis/
+[[File:Kalergis okladka.jpg|alt=Kalergis okladka|left|thumb|600x600px|Kalergis okladka, książka poświęcona szukaniu śladów Białej Wróżki]]

Maria Kalergis: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 13:00, 19 maj 2026

Maria Kalergis w literaturze

Linki i przypisy

Menu nawigacyjne

Działania na stronie

Działania na stronie

Narzędzia osobiste

Nawigacja

Narzędzia

Szukaj