Danuta Danielsson
Autor: Jacek Czubacki
13 kwietnia 1985 roku – w szwedzkiej miejscowości Växjö, 38-letnia kobieta Danuta Danielsson o polsko-żydowskich korzeniach uderzyła torebką jednego z skinheadów z neonazistowskiej partii Nordiska. Zdjęcie wykonane przeszło do historii jako „kobieta uderzająca torebką neonazistę” lub Kobietą z torebką . u.
O Danucie Danielsson z domu Seń niewiele wiadomo. Urodziła się 18 marca 1947 w Gorzowie Wielkopolskim w rodzinie polskich żydów. Jej matka była więźniarką podczas II wojny światowej w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym, Pani Danuta wyjechała w 1981 roku do Szwecji, gdzie poślubiła dziennikarza sportowego Björna Danielssona, którego poznała na festiwalu muzycznym w Polsce.
W dniu 13 kwietnia 1985 roku w szwedzkiej miejscowości Växjö za zgodą władz miał się odbyć marsz zwolenników neonazistowskiej partii Nordiska rikspartiet. Mieszkańcy od początku byli mocno temu przeciwni, obserwując ich w ciszy ze swych okien. Na demonstrację stawiło się kilkunastu. Gdy marsz ruszył, podbiegła do niego pani Danuta, która z dużym impetem uderzyła torebką jednego z nich. Mieszkańcy udali się w pościg za neonazistami, którzy zabarykadowali się w publicznym budynku, przypuszczalnie w szaletach miejskich.
Zdjęcie wykonał dziennikarz Hans Runesson, a zdjęcie zostało opublikowane w Dagens Nyheter, potem w Wielkiej Brytanii i innych krajach. Fotografia nazwano Kvinnan med handväskan, czyli „kobietą z torebką”. Stało się zdjęciem roku 1985 Årets Bild, a potem zdjęciem wieku – Århundradets bästa bild. Po tym wydarzeniu pani Danuta Daniellson unikała publicznych wydarzeń. Niewiele wiadomo o jej dalszych losach. Zmarła w 1988 roku.
Wiele lat później w 2014 roku szwedzka rzeźbiarka, Susanna Arwin, wykonała miniaturowy posąg z brązu, wzorując się na fotografii Hanssona. Powstała inicjatywa stworzenia rzeźby o naturalnych rozmiarach i ustawienia jej na Stortorget w Växjö. Rok później, 25 lutego 2015 roku jednogłośnie zablokowany przez lokalnych polityków pod pretekstem, że postawienie monumentu Danuty Danielsson może być promocją przemocy na tle politycznym. Powstaniu pomnika sprzeciwił się także jeden z jej bliskich krewnych oraz autor zdjęcia.
Decyzja radnych gminy Växjö wzbudziła dużo kontrowersji w Szwecji. W ramach protestu ludzie zaczęli zawieszać na pomnikach w całym kraju damskie torebki, a lokalni politycy m.in. w Göteborgu, Sigtunie i Uddevalli zadeklarowali, że chętnie ustawią posąg w swoich miastach. Jeden z pomników znajduje się obecnie w Växjö.
