Maria Czapska: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Autorka: Ewa Maria Slaska''' | '''Autorka: Ewa Maria Slaska''' | ||
Poska pisarka. | Poska pisarka. Pojawiła się na Polkopedii w artykule o [[Zofia Herz|Zofii Hertz]], ale niewątpliwie sama też zasługuje na osobną stronę, zwłaszcza, że z Zofią bardzo się nie lubiły. | ||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
''Ma''ria Dorota Leopoldyna Czapska, herbu Leliwa, właściwie niemiecka hrabianka Hutten-Czapska, która jednak nigdy nie używała swego tytułu. Urodziła się 6 lutego 1894 roku w Pradze, zmarła 11 czerwca 1981 roku w Maisons-Laffitte, które, jak wiadomo, jest nie tylko przedmieściem Paryża, ale przede wszystkim miejscem, gdzie działał Józef Giedroyc i jego ''Kultura''. Maria (Marynia) Czapska, literaturoznawczyni i autorka, siostra znanego malarza i pisarza polskiego, Józefa Czapskiego, była przez lata (1947-1981) współpracowniczką ''Kultury'', o czym w historii wydawnictwa często się zapomina, a w każdym razie nie wspomina. Mieszkała w siedzibie redakcji przy avenue Poissy 91, w pokoju na poddaszu, i tam, w swoim pokoju, zmarła. | |||
Pochodziła z nadzwyczaj bogatej rodziny, która posiadała olbrzymie majątki na Podlasiu i Wołyniu, odziedziczone po Radziwiłłach. Wychowywała się w majątku w Przyłukach pod Mińskiem. | Pochodziła z nadzwyczaj bogatej rodziny, która posiadała olbrzymie majątki na Podlasiu i Wołyniu, odziedziczone po Radziwiłłach. Wychowywała się w majątku w Przyłukach pod Mińskiem. | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
Była aktywną publicystką i współpracownicą Polskiego Słownika Biograficznego. W roku 1938 opublikowała biografię Ludwiki Śniadeckiej, za którą otrzymała nagrodę ''Wiadomości Literackich''. | Była aktywną publicystką i współpracownicą Polskiego Słownika Biograficznego. W roku 1938 opublikowała biografię Ludwiki Śniadeckiej, za którą otrzymała nagrodę ''Wiadomości Literackich''. | ||
Była tłumaczką z francuskiego, między innymi | Była tłumaczką z francuskiego, między innymi tłumaczyła książkę Antoine’a de Saint-Exupery ''Nocny lot''. | ||
W czasie okupacji niemieckiej mieszkali z bratem na Ochocie na ulicy Mianowskiego 15. Działali w Radzie Pomocy Żydom, Żegota. W swoim mieszkaniu ukrywali Żydów, m.in. małą Hannę Krall. Czapska cały czas pracowała naukowo, tworząc biogramy Narcyzy Żmichowskiej, Władysławy Zamojskiej i Heleny Radlińskiej. Ta jej praca uległa zniszczeniu w pożarze w czasie powstania warszawskiego. W roku 1945 Czapska przedostała się przez | W czasie okupacji niemieckiej mieszkali z bratem na Ochocie na ulicy Mianowskiego 15. Działali w Radzie Pomocy Żydom, Żegota. W swoim mieszkaniu ukrywali Żydów, m.in. małą Hannę Krall. Czapska cały czas pracowała naukowo, tworząc biogramy Narcyzy Żmichowskiej, Władysławy Zamojskiej i Heleny Radlińskiej. Ta jej praca uległa zniszczeniu w pożarze w czasie powstania warszawskiego. W roku 1945 Czapska przedostała się przez zieloną granicę do Francji, gdzie pozostała do końca życia. | ||
Była członkinią Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. | Była członkinią Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. | ||
| Linia 40: | Linia 40: | ||
https://ochota.um.warszawa.pl/-/maria-czapska | https://ochota.um.warszawa.pl/-/maria-czapska | ||
https://polskieradio24.pl/artykul/2674023,europa-jak-rodzinny-dom-portret-marii-czapskiej | |||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
Wersja z 21:32, 21 sie 2026
Autorka: Ewa Maria Slaska
Poska pisarka. Pojawiła się na Polkopedii w artykule o Zofii Hertz, ale niewątpliwie sama też zasługuje na osobną stronę, zwłaszcza, że z Zofią bardzo się nie lubiły.
Życiorys
Maria Dorota Leopoldyna Czapska, herbu Leliwa, właściwie niemiecka hrabianka Hutten-Czapska, która jednak nigdy nie używała swego tytułu. Urodziła się 6 lutego 1894 roku w Pradze, zmarła 11 czerwca 1981 roku w Maisons-Laffitte, które, jak wiadomo, jest nie tylko przedmieściem Paryża, ale przede wszystkim miejscem, gdzie działał Józef Giedroyc i jego Kultura. Maria (Marynia) Czapska, literaturoznawczyni i autorka, siostra znanego malarza i pisarza polskiego, Józefa Czapskiego, była przez lata (1947-1981) współpracowniczką Kultury, o czym w historii wydawnictwa często się zapomina, a w każdym razie nie wspomina. Mieszkała w siedzibie redakcji przy avenue Poissy 91, w pokoju na poddaszu, i tam, w swoim pokoju, zmarła.
Pochodziła z nadzwyczaj bogatej rodziny, która posiadała olbrzymie majątki na Podlasiu i Wołyniu, odziedziczone po Radziwiłłach. Wychowywała się w majątku w Przyłukach pod Mińskiem.
Od roku 1921 studiowała polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
W latach 1925–1930 pracowała w Paryżu nad biografią Adama Mickiewicza, opublikowaną w roku 1931 (La vie de Mickiewicz). Od roku 1931 przebywała w Polsce, gdzie w roku 1925 uzyskała stopień doktora nauk filozoficznych na Uniwersytecie Jagiellońskim pracą na temat polemiki religijnej pierwszego okresu reformacji w Polsce.
Była aktywną publicystką i współpracownicą Polskiego Słownika Biograficznego. W roku 1938 opublikowała biografię Ludwiki Śniadeckiej, za którą otrzymała nagrodę Wiadomości Literackich.
Była tłumaczką z francuskiego, między innymi tłumaczyła książkę Antoine’a de Saint-Exupery Nocny lot.
W czasie okupacji niemieckiej mieszkali z bratem na Ochocie na ulicy Mianowskiego 15. Działali w Radzie Pomocy Żydom, Żegota. W swoim mieszkaniu ukrywali Żydów, m.in. małą Hannę Krall. Czapska cały czas pracowała naukowo, tworząc biogramy Narcyzy Żmichowskiej, Władysławy Zamojskiej i Heleny Radlińskiej. Ta jej praca uległa zniszczeniu w pożarze w czasie powstania warszawskiego. W roku 1945 Czapska przedostała się przez zieloną granicę do Francji, gdzie pozostała do końca życia.
Była członkinią Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.
W roku 1975 otrzymała nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie.
Prace Marii Czapskiej
- La vie de Mickiewicz, Paryż 1931
- Ludwika Śniadecka, Kraków 1938
- Szkice mickiewiczowskie, Londyn 1963
- Dwugłos wspomnień (pisane z bratem), Londyn 1965
- Europa w rodzinie, Paryż 1970 (najsłynniejsza książka Czapskiej o jej własnej polsko-niemieckiej rodzinie)
- Czas odmieniony, Paryż 1978
- Gwiazda Dawida, Londyn 1975
- Polacy w ZSRR (1939–1942) (antologia), Paryż 1963
- Ostatnie odwiedziny i inne szkice, Warszawa 2006
Linki
https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Czapska
https://jozefczapski.pl/maria-czapska-niedoceniona-siostra-malarza/
https://ochota.um.warszawa.pl/-/maria-czapska
https://polskieradio24.pl/artykul/2674023,europa-jak-rodzinny-dom-portret-marii-czapskiej
Bibliografia
Konstanty Jeleński, Dział wód, o Europie w rodzinie Marii Czapskiej, Kultura 1971/4
Ewa Jałochowska, W cieniu sławy. Zapomniane rodzeństwa sławnych Polaków, Warszawa 2018
Konstanty Jeleński, Marynia, [w:] tegoż, Chwile oderwane, Gdańsk 2010.
