Admin o 12:05, 11 maj 2026

2026-05-11T12:05:55Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:05, 11 maj 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Autorka Sophie (Zosia) Paszylka'''		'''Autorka Sophie (Zosia) Paszylka'''
			[[Plik:Image.png\|alt=Wanda Węgierska\|mały\|Wanda Węgierska]]
	Urodzona: 31.01.1919 w ~~Lodzi~~		Urodzona: 31.01.1919 w Łodzi

	Zmarła: 25.06.1943 w Plötzensee		Zmarła: 25.06.1943 w Plötzensee
Linia 20:		Linia 20:

	W roku 1943, wyrokiem sądu niemieckiego, Wanda została skazana na karę śmierci.		W roku 1943, wyrokiem sądu niemieckiego, Wanda została skazana na karę śmierci.
			[[Plik:Wanda Węgierska przy urnie z prochami ojca.png\|alt=Wanda Węgierska przy urnie z prochami ojca\|mały\|Wanda Węgierska przy urnie z prochami ojca]]
	Karę śmierci przez zgilotynowanie wykonano w dniu 26.06.1943 w więzieniu Plötzensee w Berlinie.		Karę śmierci przez zgilotynowanie wykonano w dniu 26.06.1943 w więzieniu Plötzensee w Berlinie.

	== '''Odznaczenia''' ==		== '''Odznaczenia''' ==
	W 1944 r. Wanda została po śmiertelnie odznaczona Krzyżem Srebrnego Orderu „Virtuti Militari” oraz Krzyżem Armii Krajowej. W 2010 r. Lech Kaczyński przyznał jej Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.		W 1944 r. Wanda została po śmiertelnie odznaczona Krzyżem Srebrnego Orderu „Virtuti Militari” oraz Krzyżem Armii Krajowej. W 2010 r. Lech Kaczyński przyznał jej Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

	~~Wanda Węgierska~~

	Wanda nad urną swojego ojca		Wanda nad urną swojego ojca
Linia 55:		Linia 53:

	== Osobiste ==		== Osobiste ==
	Autorka wybrała swoja bohaterkę kierując się jej wiekiem (autorka sama ma 24 lata). Autorkę zainteresował upór, siła i oddanie sprawie, o ~~która~~ walczyła bohaterka, doskonale wiedząc, że za tę nierówną walkę może zapłacić najwyższą cenę.		Autorka wybrała swoja bohaterkę, kierując się jej wiekiem (autorka sama ma 24 lata). Autorkę zainteresował upór, siła i oddanie sprawie, o którą walczyła bohaterka, doskonale wiedząc, że za tę nierówną walkę może zapłacić najwyższą cenę.

Admin: Utworzono nową stronę "'''Autorka Sophie (Zosia) Paszylka''' Urodzona: 31.01.1919 w Lodzi Zmarła: 25.06.1943 w Plötzensee == '''Rodzina''' == Ojciec, Jan Węgierski był pracownikiem K…"

2026-05-11T12:01:40Z

Utworzono nową stronę "'''Autorka Sophie (Zosia) Paszylka''' Urodzona: 31.01.1919 w Lodzi Zmarła: 25.06.1943 w Plötzensee == '''Rodzina''' == Ojciec, Jan Węgierski był pracownikiem K…"

Nowa strona

'''Autorka Sophie (Zosia) Paszylka'''

Urodzona: 31.01.1919 w Lodzi

Zmarła: 25.06.1943 w Plötzensee

== '''Rodzina''' ==
Ojciec, Jan Węgierski był pracownikiem Kolej Polskich, od 1908 r. należał do polskiej Partii Socjalistycznej. Matka, Leokadia, była z zawodu położną. Wanda miała dwójkę rodzeństwa: siostrę Janinę i brata Kazimierza.

== '''Życie''' ==
Ze względu na ciężką chorobę serca i nerek Wanda zakończyła edukację szkolną po 7 klasie. Już w szkole podstawowej działała aktywnie w harcerstwie. Była drużynową, organizowała zajęcia dla zuchów, wyjazdy na kolonie i obozy. Podczas wojny należała również do Łódzkiego Pogotowia Harcerek.

W 1939 r. w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen zmarł jej ojciec. Na jego grobie Wanda złożyła przysięgę walki z niemieckim okupantem.

Od 1939 r. należała do Łódzkiej Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy. Jej zadaniem było udzielanie wsparcia aresztowanym, więzionym i pomoc przy planowaniu ucieczek z obozów niemieckich.

Po intensywnej nauce języka niemieckiego, Wanda zaczęła działać w Związku Walki Zbrojnej - Armii Krajowej. Od sierpnia 1941 r. była agentką wywiadu. Jej mieszkanie pełniło funkcje podręcznego magazynu broni i schronienia dla żołnierzy ZWZ-AK. Jako agentka wywiadu zapewniała łączność między łódzkimi a warszawskimi strukturami OW-ZJ, gromadziła informacje o przemyśle zbrojeniowym, nawiązywała kontakty z polskimi emigrantami i przymusowymi robotnikami, budując siatkę agentów. Co najmniej trzy razy odbyła niebezpieczną podróż z Generalnego Gubernatorstwa do Berlina, posługując się fałszywym dokumentem tożsamości, „Wanda Kühm”.

W dniu 23.04.1942, podczas jej czwartej podroży do Berlina, Wanda została aresztowana przez Gestapo. Po przewiezieniu do Warszawy była często przesłuchiwana przez funkcjonariuszy, którzy znęcali się nad nią fizycznie i psychicznie. Nigdy jednak nie wydała swoich wspólników. W tym okresie także została aresztowana cala jej rodzina. Okupację przeżyła tylko jej siostra Janina.

W roku 1943, wyrokiem sądu niemieckiego, Wanda została skazana na karę śmierci.

Karę śmierci przez zgilotynowanie wykonano w dniu 26.06.1943 w więzieniu Plötzensee w Berlinie.

== '''Odznaczenia''' ==
W 1944 r. Wanda została po śmiertelnie odznaczona Krzyżem Srebrnego Orderu „Virtuti Militari” oraz Krzyżem Armii Krajowej. W 2010 r. Lech Kaczyński przyznał jej Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Wanda Węgierska

Wanda nad urną swojego ojca

== Listy ==
'''Listy Wandy Węgierskiej do matki i siostry Janiny z 1943 roku pisane na godzinę przed śmiercią'''

„Mateńko Moja Jedyna Najdroższa! Przede mną leżą Twoja kartka z życzeniami i list razem z listem cioci Hani. Tak niecierpliwie na nie czekałam. Dostałam je chwilę po otrzymaniu wiadomości, że dziś będzie wykonany mój wyrok śmierci. W tej chwili siedzę w więziennej długiej sukni. To moja śmiertelna koszula. Oprócz załączonego listu Jaśki dostałam także cały list Niny - dano jej znowu pozwolenie na napisanie. Matuś Ukochana! Stało się wszystko, czego chciałam. Te listy przyszły, takie kochane. Odsyłam Ci je z powrotem. Są pełne dla Was pocałunków. Dziś o 19-tej umrę, ale jest to nieważne, Kochanie, wobec tego, że jestem nie sama, ale z Jezusem. Pomyśl Kochanie, za dwie godziny będę razem z Tatusiem, Kazikiem przed Obliczem Boga. Dziękuję Ci, Najdroższa Mateńko, za wszystko coś dla mnie zrobiła. Jesteś najdzielniejszą, najlepszą z matek. Bądź twarda do końca. Ja wierzę i wiem, że spotkamy się tam - na drugim świecie. Trzymam w ręce różaniec, w sercu mam Jezusa. O wszystkim i o wszystkich myślę i pamiętam. Módl się Mateńko za dusze w czyśćcu cierpiące wśród nich i ja się znajdę, by kiedyś - czysta pójść do Boga i zostać przy nim na zawsze.

Jestem twarda i dumna - dumą patriotów, dumą żołnierzy oddających życie dla Ojczyzny. To przecież wszystko dla ukochanej Polski. Nie płaczę, mam na ustach uśmiech. I Ty nie płacz Kochanie, mój duch z Tobą zostanie. Nie myśl, że cierpiałam dużo fizycznie w mym życiu więziennym. Miałam nawet dużo miłych, radosnych chwil. W tej chwili był u mnie ksiądz, znowu Jezus wstąpił w serce moje - za pół godziny Mateńko Najdroższa, pójdę z Nim na stracenie. W ostatnim momencie oddam się pod opiekę Jezusowi, Maryi i św. Józefowi, o Tobie myśleć będę, o Jaśce, o Ninie, dzieciach i wszystkich. Podziękuj wszystkim za wszystko. Co Tobie kto dobrego uczynił, jakby mnie to zrobił. Zostań z Bogiem Mateńko, całuję Cię

Twoja Wanda”

„Jaśko Najdroższa!

Idę już na stracenie. Kocham Cię tak bardzo. Mam Jezusa w sercu i różaniec w ręce. Weź moją branzoletkę, o zwrot której niech Matka się postara. Różaniec Tobie daję, także wszystko, co chcesz. Daj też coś mojego każdemu, kto się kiedy z Tobą spotka, a mnie kocha.

Ninko przebacz mi, mojej winy nie było w tym, że Kazik nie żyje. Kocham Cię i stamtąd będę Ci pomagała w wychowaniu dzieci. Módlcie się za nami. My już wolni.”

== Źródła: ==
- Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Biuro Kadr i Odznaczeń, „''Konferencja: Niezwykle losy Senator Władysław Macieszny oraz innych kobiet, które działały w służbie wywiadu ZWZ-AK, skazanych przez sady Rzeszy na kare śmierci przez ścięcie gilotyna”'', 26.03.2010

- Biuletyn IPN, Nr.11 (192), listopad 2021: „''Ukochali Polskę bardziej niż życie: Historia rodziny Węgierskich z Lodzi”'', Patrycja Resel

- Jackowski K., „''Twarda i dumna”'', 1938

- Bolesław Zajączkowski: „''Zyciorys Wandy Wegierskej”'', 1993

== Osobiste ==
Autorka wybrała swoja bohaterkę kierując się jej wiekiem (autorka sama ma 24 lata). Autorkę zainteresował upór, siła i oddanie sprawie, o która walczyła bohaterka, doskonale wiedząc, że za tę nierówną walkę może zapłacić najwyższą cenę.

Wanda Węgierska - Historia wersji

Admin o 12:05, 11 maj 2026

Admin: Utworzono nową stronę "'''Autorka Sophie (Zosia) Paszylka''' Urodzona: 31.01.1919 w Lodzi Zmarła: 25.06.1943 w Plötzensee == '''Rodzina''' == Ojciec, Jan Węgierski był pracownikiem K…"