Hella Moja - Historia wersji

Admin o 13:40, 28 mar 2024

2024-03-28T13:40:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:40, 28 mar 2024
Linia 3:		Linia 3:
	== Wer war Hella Moja? ==		== Wer war Hella Moja? ==

	~~=== Text auf Deutsch ===~~
	'''Hella Moja''' (16. Januar 1892 in Königsberg; † 15. Januar 1937 in Berlin) war eine deutsche Schauspielerin, Filmproduzentin und Drehbuchautorin polnischer Abstammung.		'''Hella Moja''' (16. Januar 1892 in Königsberg; † 15. Januar 1937 in Berlin) war eine deutsche Schauspielerin, Filmproduzentin und Drehbuchautorin polnischer Abstammung.
	[[File:Nicola Perscheid - Hella Moja.jpg\|alt=Schauspielerin Hella Moja auf einer Fotografie von Nicola Perscheid\|thumb\|Hella Moja, Foto:Nicola Perscheid (public domain)]]		[[File:Nicola Perscheid - Hella Moja.jpg\|alt=Schauspielerin Hella Moja auf einer Fotografie von Nicola Perscheid\|thumb\|Hella Moja, Foto:Nicola Perscheid (public domain)]]
Linia 72:		Linia 71:
	== Kim była Hella Moja? ==		== Kim była Hella Moja? ==

	~~=== Text po polsku ===~~
	'''Hella Moja''' (*16 stycznia 1892 w Königsbergu; † 15 stycznia 1937 w Berlinie) była niemiecką aktorką, producentką filmową i scenarzystką polskiego pochodzenia.		'''Hella Moja''' (*16 stycznia 1892 w Königsbergu; † 15 stycznia 1937 w Berlinie) była niemiecką aktorką, producentką filmową i scenarzystką polskiego pochodzenia.

Linia 114:		Linia 112:
	Potem popełniła samobójstwo.		Potem popełniła samobójstwo.

	Kto zapłacił za jej pogrzeb? Przecież ktoś sprowadził jej ciało z Kilonii do Berlina i pochował na pięknym cmentarzu.[[~~Plik~~:GrabHellaMoja Foto Anna Kuzio.jpg\|alt=Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto; Anna Kuzio\|~~mały~~\|Tu znajdował się grób Helli Moja, Cmentarz Heerstrasse; foto (c): Anna Kuzio]]		Kto zapłacił za jej pogrzeb? Przecież ktoś sprowadził jej ciało z Kilonii do Berlina i pochował na pięknym cmentarzu.[[File:GrabHellaMoja Foto Anna Kuzio.jpg\|alt=Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto; Anna Kuzio\|thumb\|Tu znajdował się grób Helli Moja, Cmentarz Heerstrasse; foto (c): Anna Kuzio]]
	Podczas poszukiwań dowiedziałam się, że jej grób znajduje się na cmentarzu Heerstraße, niedaleko stadionu olimpijskiego. Poszłyśmy tam z moją przyjaciółką Anną Kuzio-Weber. Miałyśmy numer kwatery. Był to mały fragment cmentarza, pięć, sześć rzędów, w każdym 20 grobów. Chodziłyśmy, chodziłyśmy i chodziłyśmy. W lewo, w prawo i znowu w lewo. Był piękny słoneczny jesienny dzień, ale w końcu zrobiło się zimno. To było żałosne. Wiedziałyśmy, że to nie może być nigdzie indziej, byłyśmy we właściwym miejscu. Na kartce z internetu Moja była tutaj, ale w rzeczywistości jej nie było. Oczywiście była niedziela i biuro cmentarza było zamknięte. Zadzwoniłam w poniedziałek.		Podczas poszukiwań dowiedziałam się, że jej grób znajduje się na cmentarzu Heerstraße, niedaleko stadionu olimpijskiego. Poszłyśmy tam z moją przyjaciółką Anną Kuzio-Weber. Miałyśmy numer kwatery. Był to mały fragment cmentarza, pięć, sześć rzędów, w każdym 20 grobów. Chodziłyśmy, chodziłyśmy i chodziłyśmy. W lewo, w prawo i znowu w lewo. Był piękny słoneczny jesienny dzień, ale w końcu zrobiło się zimno. To było żałosne. Wiedziałyśmy, że to nie może być nigdzie indziej, byłyśmy we właściwym miejscu. Na kartce z internetu Moja była tutaj, ale w rzeczywistości jej nie było. Oczywiście była niedziela i biuro cmentarza było zamknięte. Zadzwoniłam w poniedziałek.

Admin o 13:38, 28 mar 2024

2024-03-28T13:38:23Z

Admin o 21:55, 26 lut 2024

2024-02-26T21:55:36Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:55, 26 lut 2024
Linia 8:		Linia 8:

	==== Geheimnisse ====		==== Geheimnisse ====
	Sie ist eine ~~geheimnissvolle~~ Persönlichkeit gewesen, von der, obwohl zeitlang sehr berühmt, nichts sicher ist. Sowohl ihr Geburtsort, -datum und -name als vor allem ihr Todesdatum varieren in verschiedenen Quellen.		Sie ist eine geheimnisvolle Persönlichkeit gewesen, von der, obwohl zeitlang sehr berühmt, nichts sicher ist. Sowohl ihr Geburtsort, -datum und -name als vor allem ihr Todesdatum varieren in verschiedenen Quellen.

	Deutsche Wikipedia übersieht gänzlich jegliche Polen-Beziehungen dieser gebürtigen Polin, sagt nur, dass sie bei der Geburt ''Helene Gertrud Mojzesczyck'' hieß. Der Name hat mehrere Fehler. So wie es hier geschrieben ist, hiess Niemand. Nach der Polnischen Wikipedia hieß sie Helena Mojżeszczyk (Mojżyszczyk), Helena Morawska oder Helena Schwerdtfeger. In polnischer Version wurde sie am 2. Februar 1890 in Cienino Zaborne nicht weit von Słupca geboren (es ist eine Stadt in Großpolen) und im Dezember 1951 in Kiel gestorben. Polnische(r) Autor(in) schreibt auch, dass Helena eine deutsche Schauspielerin, Drehbuchautorin und Film ~~produzentin~~ polnischer Abstammung war (niemiecka aktorka, scenarzystka i producentka filmowa polskiego pochodzenia). Aber es gibt eine polnische Quelle ([http://www.filmweb.pl filmweb.pl]), die schreibt, dass sie eine russische Schauspielerin war, was nur so weit stimmt, dass wenn sie in Königsberg geboren wäre, da war die Stadt zwar damals Deutsch, heute aber heißt sie Królewiec und ist Russisch.		Deutsche Wikipedia übersieht gänzlich jegliche Polen-Beziehungen dieser gebürtigen Polin, sagt nur, dass sie bei der Geburt ''Helene Gertrud Mojzesczyck'' hieß. Der Name hat mehrere Fehler. So wie es hier geschrieben ist, hiess Niemand. Nach der Polnischen Wikipedia hieß sie Helena Mojżeszczyk (Mojżyszczyk), Helena Morawska oder Helena Schwerdtfeger. In polnischer Version wurde sie am 2. Februar 1890 in Cienino Zaborne nicht weit von Słupca geboren (es ist eine Stadt in Großpolen) und im Dezember 1951 in Kiel gestorben. Polnische(r) Autor(in) schreibt auch, dass Helena eine deutsche Schauspielerin, Drehbuchautorin und Film-Produzentin polnischer Abstammung war (niemiecka aktorka, scenarzystka i producentka filmowa polskiego pochodzenia). Aber es gibt eine polnische Quelle ([http://www.filmweb.pl filmweb.pl]), die schreibt, dass sie eine russische Schauspielerin war, was nur so weit stimmt, dass wenn sie in Königsberg geboren wäre, da war die Stadt zwar damals Deutsch, heute aber heißt sie Kalliningrad (pol: Królewiec) und ist Russisch.

	Der wichtigste Unterschied betrifft ~~jedeoch~~ den Tod von Hella Moja. Die Polen und zum Teil auch die Engländer wollen wissen, dass sie Selbstmord begangen ist und vor allem, dass sie nicht vor dem II WK, sondern danach gestorben ist. Bei den Deutschen lebte sie bis 15. Januar 1935, bei den Polen, Französen, Italiener und Engländer bis Dezember 1951. Auch in [https://vo.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Volapük], wo sie zwar Deutsch ist, lebt sie bis 1951.		Der wichtigste Unterschied betrifft jedoch den Tod von Hella Moja. Die Polen und zum Teil auch die Engländer wollen wissen, dass sie Selbstmord begangen ist und vor allem, dass sie nicht vor dem II WK, sondern danach gestorben ist. Bei den Deutschen lebte sie bis 15. Januar 1935, bei den Polen, Französen, Italiener und Engländer bis Dezember 1951. Auch in [https://vo.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Volapük], wo sie zwar Deutsch ist, lebt sie bis 1951.

	Sie ~~hiess~~ Mojżeszczyk. Der Name ~~sugeriert~~ auch jüdische Abstammung (von Moses abstammend), was sich in den Jahren 1933-1945 bestätigte, da Helena keinen Ariernachweis vorlegen konnte. ~~Abgeshen~~ davon, war der Name vor allem für die deutsche Zunge unmöglich auszusprechen. Kein wunder also, dass Helena ihn später änderte: ''Mojżeszczyk'' ist ''Modrzewska'' oder ''Morawska'' geworden, dann ''Modjeska'' und endlich ''Moja''. Es gibt auch andere Geburts- und Todesdaten und andere Namen.		Sie hieß Mojżeszczyk. Der Name sugerriert auch jüdische Abstammung (von Moses abstammend), was sich in den Jahren 1933-1945 bestätigte, da Helena keinen Ariernachweis vorlegen konnte. Abgesehen davon, war der Name vor allem für die deutsche Zunge unmöglich auszusprechen. Kein wunder also, dass Helena ihn später änderte: ''Mojżeszczyk'' ist ''Modrzewska'' oder ''Morawska'' geworden, dann ''Modjeska'' und endlich ''Moja''. Es gibt auch andere Geburts- und Todesdaten und andere Namen.

	Quellen der Unterschiede:		Quellen der Unterschiede:
Linia 21:		Linia 21:

	==== Biografie ====		==== Biografie ====
	Helena wuchs in polnisch-jüdischer Familie, verlor jedoch früh ihre Eltern und arbeitete als Übersetzerin und Autorin für die Deutsche Presse-Korrespondenz in Hannover und in den Ullstein- und den Scherl-Verlag. Sie zog nach Berlin um, wo sie Schauspielunterricht bei Emmanuel Reicher und Frieda Richard nahm. Beide waren ~~bedonders~~ wichtig für ihre spätere Karriere, Reicher, weil er sie in ~~Theterschauspielrei~~ einführte und Richard, ihrer Zeit meistgesuchte Nebendarstellerin des Stummfilms, in den Film. Sie debütierte 1913 in Berlin am Lessingtheater, wo sie dann mehrere Jahre ~~arbeitetete~~.		Helena wuchs in polnisch-jüdischer Familie, verlor jedoch früh ihre Eltern und arbeitete als Übersetzerin und Autorin für die Deutsche Presse-Korrespondenz in Hannover und in den Ullstein- und den Scherl-Verlag. Sie zog nach Berlin um, wo sie Schauspielunterricht bei Emmanuel Reicher und Frieda Richard nahm. Beide waren besonders wichtig für ihre spätere Karriere, Reicher, weil er sie in Theaterschauspielerei einführte und Richard, ihrer Zeit meistgesuchte Nebendarstellerin des Stummfilms, in den Film. Sie debütierte 1913 in Berlin am Lessingtheater, wo sie dann mehrere Jahre arbeitete.

	Ab 1914 stand sie das erste Mal als Stummfilmdarstellerin vor der Kamera. Im Laufe ihrer beruflichen Karriere spezialisierte sich in weiblichen Melodram-Rollen. Sie trat häufig als eine unglückliche und vom Schicksal erfahrene Adlige, oft als "polska szlachcianka" (polnische Kleinadelige). Während des Ersten Weltkrieges und in der Zeit danach gehörte Hella Moja zu den bekanntesten deutschen Filmschauspielerinnen. Besonders prägnant war ihre Darstellung von Cherubin in ''Figaros Hochzeit'' (1920). Ihre fantastische Karriere als Stummfilm-Darstellerin ging leider schnell zu Ende, als die Stummfilme ~~nich~~ mehr "in" waren. Auch im Theater galt seit Mitte der zwanziger Jahre ihr eben zu theatralischer Stil als nicht mehr modern.		Ab 1914 stand sie das erste Mal als Stummfilmdarstellerin vor der Kamera. Im Laufe ihrer beruflichen Karriere spezialisierte sich in weiblichen Melodram-Rollen. Sie trat häufig als eine unglückliche und vom Schicksal erfahrene Adlige, oft als "polska szlachcianka" (polnische Kleinadelige). Während des Ersten Weltkrieges und in der Zeit danach gehörte Hella Moja zu den bekanntesten deutschen Filmschauspielerinnen. Besonders prägnant war ihre Darstellung von Cherubin in ''Figaros Hochzeit'' (1920). Ihre fantastische Karriere als Stummfilm-Darstellerin ging leider schnell zu Ende, als die Stummfilme nicht mehr "in" waren. Auch im Theater galt seit Mitte der zwanziger Jahre ihr eben zu theatralischer Stil als nicht mehr modern.
	[[Plik:AK-Schauspielerin-Hella-Moja-vor-dem-Spiegel.jpg\|alt=Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel\|mały\|Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel]]		[[Plik:AK-Schauspielerin-Hella-Moja-vor-dem-Spiegel.jpg\|alt=Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel\|mały\|Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel]]
	Hella Moja widmete sich dann der Film- und Drehbuch-Produktion. 1918 gründete sie die „Hella Moja Film-Gesellschaft m.b.H.“ und 1922 die „Hella Moja Film AG“ (1922–1927).		Hella Moja widmete sich dann der Film- und Drehbuch-Produktion. 1918 gründete sie die „Hella Moja Film-Gesellschaft m.b.H.“ und 1922 die „Hella Moja Film AG“ (1922–1927).

Admin o 21:53, 11 sty 2024

2024-01-11T21:53:30Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:53, 11 sty 2024
Linia 131:		Linia 131:
	Jej śmierć i grób połączyły się w biedzie i zapomnieniu. Czy miała złą karmę, czy działał tu podświadomy antypolonizm, a może przesadzam i chodziło po prostu o inną kulturę pamięci, przez co rozumiem, że my, Polacy, pamiętamy przeszłość inaczej niż Niemcy?		Jej śmierć i grób połączyły się w biedzie i zapomnieniu. Czy miała złą karmę, czy działał tu podświadomy antypolonizm, a może przesadzam i chodziło po prostu o inną kulturę pamięci, przez co rozumiem, że my, Polacy, pamiętamy przeszłość inaczej niż Niemcy?

	== Filmografie / ~~Filmogra~~ ==		== Filmografie / Filmografia ==

	* [[Plik:Hella Moja Comtesse Hella.jpg\|alt=Hella Moja, "Komtesse Hella"\|mały\|Hella Moja, "Komtesse Hella" ]]1916: Der Weg der Tränen / Droga łez		* [[Plik:Hella Moja Comtesse Hella.jpg\|alt=Hella Moja, "Komtesse Hella"\|mały\|Hella Moja, "Komtesse Hella" ]]1916: Der Weg der Tränen / Droga łez

Admin o 21:52, 11 sty 2024

2024-01-11T21:52:33Z

Admin o 21:45, 11 sty 2024

2024-01-11T21:45:27Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:45, 11 sty 2024
Linia 114:		Linia 114:
	Potem popełniła samobójstwo.		Potem popełniła samobójstwo.

	Kto zapłacił za jej pogrzeb? Przecież ktoś sprowadził jej ciało z ~~Hamburga~~ do Berlina i pochował na pięknym cmentarzu.[[Plik:GrabHellaMoja Foto Anna Kuzio.jpg\|alt=Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto; Anna Kuzio\|mały\|Tu znajdował się grób Helli Moja, Cmentarz Heerstrasse; foto (c): Anna Kuzio]]		Kto zapłacił za jej pogrzeb? Przecież ktoś sprowadził jej ciało z Kilonii do Berlina i pochował na pięknym cmentarzu.[[Plik:GrabHellaMoja Foto Anna Kuzio.jpg\|alt=Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto; Anna Kuzio\|mały\|Tu znajdował się grób Helli Moja, Cmentarz Heerstrasse; foto (c): Anna Kuzio]]
	Podczas poszukiwań dowiedziałam się, że jej grób znajduje się na cmentarzu Heerstraße, niedaleko stadionu olimpijskiego. Poszłyśmy tam z moją przyjaciółką Anną Kuzio-Weber. Miałyśmy numer kwatery. Był to mały fragment cmentarza, pięć, sześć rzędów, w każdym 20 grobów. Chodziłyśmy, chodziłyśmy i chodziłyśmy. W lewo, w prawo i znowu w lewo. Był piękny słoneczny jesienny dzień, ale w końcu zrobiło się zimno. To było żałosne. Wiedziałyśmy, że to nie może być nigdzie indziej, byłyśmy we właściwym miejscu. Na kartce z internetu Moja była tutaj, ale w rzeczywistości jej nie było. Oczywiście była niedziela i biuro cmentarza było zamknięte. Zadzwoniłam w poniedziałek.		Podczas poszukiwań dowiedziałam się, że jej grób znajduje się na cmentarzu Heerstraße, niedaleko stadionu olimpijskiego. Poszłyśmy tam z moją przyjaciółką Anną Kuzio-Weber. Miałyśmy numer kwatery. Był to mały fragment cmentarza, pięć, sześć rzędów, w każdym 20 grobów. Chodziłyśmy, chodziłyśmy i chodziłyśmy. W lewo, w prawo i znowu w lewo. Był piękny słoneczny jesienny dzień, ale w końcu zrobiło się zimno. To było żałosne. Wiedziałyśmy, że to nie może być nigdzie indziej, byłyśmy we właściwym miejscu. Na kartce z internetu Moja była tutaj, ale w rzeczywistości jej nie było. Oczywiście była niedziela i biuro cmentarza było zamknięte. Zadzwoniłam w poniedziałek.

Linia 121:		Linia 121:
	Został zniwelowany - odpowiedział głos w słuchawce.		Został zniwelowany - odpowiedział głos w słuchawce.

	Dlaczego, krzyknęłam.		Dlaczego - krzyknęłam.

	Nikt nie uiścił opłaty.		Nikt nie uiścił opłaty.
Linia 155:		Linia 155:
	* 1926: Die Straße des Vergessens / Ulica zapomnienia		* 1926: Die Straße des Vergessens / Ulica zapomnienia
	* 1926: Die Warenhausprinzessin / Księżniczka z domu towarowego		* 1926: Die Warenhausprinzessin / Księżniczka z domu towarowego
	* 1927: U 9 Weddigen		* 1927: U 9 Weddigen / Kapitan Weddiggen i jego U-Boot U9
	*		*
	* 1927: Der falsche Prinz (nur Drehbuch) / Fałszywy książę (scenariusz)		* 1927: Der falsche Prinz (nur Drehbuch) / Fałszywy książę (scenariusz)
	* 1929: Drei Tage auf Leben und Tod (nur Drehbuch) / Trzy dni na śmierć i życie (scenariusz)		* 1929: Drei Tage auf Leben und Tod (nur Drehbuch) / Trzy dni na śmierć i życie (scenariusz)
	* 1932: Marschall Vorwärts (nur Drehbuch) / Marszałek ~~naprzód~~ (scenariusz)		* 1932: Marschall Vorwärts (nur Drehbuch) / Marszałek "Naprzód" (scenariusz)
	* 1934: Die vier Musketiere (nur Drehbuch) / Czterej muszkieterowie (scenariusz)		* 1934: Die vier Musketiere (nur Drehbuch) / Czterej muszkieterowie (scenariusz)

Admin: Dodałam tłumaczenie filmografii na polski

2024-01-11T21:26:13Z

Dodałam tłumaczenie filmografii na polski

← poprzednia wersja		Wersja z 21:26, 11 sty 2024
Linia 53:		Linia 53:

	Wer hat ihr Begräbnis finanziert? Immerhin hat jemand sie aus Hamburg nach Berlin bringen lassen und auf einem schönem Friedhof beerdigen.		Wer hat ihr Begräbnis finanziert? Immerhin hat jemand sie aus Hamburg nach Berlin bringen lassen und auf einem schönem Friedhof beerdigen.
	~~[[Plik:GrabHellaMoja Foto Anna Kuzio.jpg\|alt=Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto; Anna Kuzio\|mały\|Hier gab es Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto (c): Anna Kuzio]]~~
	Bei der Suche erfuhr ich, dass sich ihr Grab auf dem Friedhof Heerstraße, in der Nähe von Olympia Stadion befindet. Mit meiner Freundin Anna Kuzio-Weber gingen wir dorthin. Wir hatten die Quartal-Nummer. Es war ein Stückchen Friedhof, von fünf oder sechs Reihen mit jeweils ca. 20 Gräber. Wir gingen und gingen, und gingen. Links und rechts, und wieder links. Es war ein schöner sonniger Herbsttag, aber letztlich war es doch kalt. Es war jämmerlich. Wir wussten, es könnte nicht woanders sein, wir waren richtig. Auf der Liste, die wir aus Internet hatten, lag Moja hier, in der Wirklichkeit war sie aber nicht da. Natürlich war es Sonntag und das Friedhofsbüro war zu. Ich rief am Montag an.		Bei der Suche erfuhr ich, dass sich ihr Grab auf dem Friedhof Heerstraße, in der Nähe von Olympia Stadion befindet. Mit meiner Freundin Anna Kuzio-Weber gingen wir dorthin. Wir hatten die Quartal-Nummer. Es war ein Stückchen Friedhof, von fünf oder sechs Reihen mit jeweils ca. 20 Gräber. Wir gingen und gingen, und gingen. Links und rechts, und wieder links. Es war ein schöner sonniger Herbsttag, aber letztlich war es doch kalt. Es war jämmerlich. Wir wussten, es könnte nicht woanders sein, wir waren richtig. Auf der Liste, die wir aus Internet hatten, lag Moja hier, in der Wirklichkeit war sie aber nicht da. Natürlich war es Sonntag und das Friedhofsbüro war zu. Ich rief am Montag an.

Linia 100:		Linia 100:

	==== Rozmyślania osobiste ====		==== Rozmyślania osobiste ====
	W 2008 roku ~~zacząłem~~ poważnie interesować ~~się~~ polskimi grobami w Berlinie. Najpierw z ramienia Centrum Badań Historycznych w Berlinie, które zorganizowało wystawę My, berlińczycy w Ephraim Palast w 2009 roku. Następnie ~~odbyła się~~ seria wykładów, potem ~~wystawa Ich bin nicht tot, polnische Gräber in Berlin und deutsche in Szczecin~~ (Berlin i Szczecin 2013), a następnie książka na ten temat (2016). Podczas moich badań po raz pierwszy ~~natknąłem~~ się również na nazwisko Hella Moja. Jej nazwisko przykuło moją uwagę. ~~Słowo~~ "Moja~~" oznacza po polsku "kopalnia~~". Poszukiwanie polskich grobów w Berlinie jest trudnym zadaniem, poszukiwacz potrzebuje dużo szczęścia i jeszcze więcej intuicji, aby na 270 cmentarzach w Berlinie znaleźć to, o czym się nie wie, co to jest, aż w końcu zostanie znalezione. Jak Hella Moja.		W 2008 roku zaczęłam się poważnie interesować polskimi grobami w Berlinie. Najpierw z ramienia Centrum Badań Historycznych w Berlinie, które zorganizowało wystawę ''My, berlińczycy'' w Ephraim Palast w 2009 roku. Następnie odbyłam seria wykładów, potem zorganizowałam wystawę ''Nie umarłem. Polskie groby w Berlinie i niemieckie w Szczecinie'' (Berlin i Szczecin 2013), a następnie książka na ten temat (2016). Podczas moich badań po raz pierwszy natknęłam się również na nazwisko Hella Moja. Jej nazwisko przykuło moją uwagę. "Moja". Poszukiwanie polskich grobów w Berlinie jest trudnym zadaniem, poszukiwacz potrzebuje dużo szczęścia i jeszcze więcej intuicji, aby na 270 cmentarzach w Berlinie znaleźć to, o czym się nie wie, co to jest, aż w końcu zostanie znalezione. Jak Hella Moja.

			Miałam rację, była Polką i Żydówką, piękną, utalentowaną dziewczyną, która chciała grać. Pojechała ze Słupcy do Hanoweru, a potem już prosto do Berlina. Do teatru i niemal natychmiast również do kina. Grała, grała i grała, zawsze melodramatycznie, z wielkimi gestami i oczami, które tak wiele mówiły w niemych filmach. Ponad 20 filmów w ciągu 10 lat! Dwa, czasem nawet trzy filmy rocznie. Wiecznie piękna polska hrabina.

	~~Miałem rację,~~ była ~~Polką i Żydówką~~, ~~piękną~~, ~~utalentowaną dziewczyną~~, ~~która chciała grać~~. ~~Pojechała ze Słupcy (1943-1945 Grenzhausen (Wartheland)) prosto~~ do ~~Berlina~~. ~~Do teatru~~. ~~A potem niemal natychmiast do kina~~. ~~Grała, grała~~ i ~~grała, zawsze melodramatycznie, z wielkimi gestami i oczami, które tak wiele mówiły w niemych filmach~~. ~~Ponad 20 filmów w ciągu 10 lat! Dwa~~, ~~czasem nawet trzy filmy rocznie. Wiecznie piękna~~ polska ~~hrabina~~.		Ale była pasikonikiem, który chciał się tylko bawić. Nie gromadziła pieniędzy, nie odkładała na czarną godzinę. Kiedy niemy film umarł, straciła role. Nadeszła sroga zima, było zimno i nie było nic do jedzenia. Rozpoczęła się długa, kamienista droga od pieniędzy do nędzy. Przez jakiś czas pisała scenariusze lub pracowała jako scenarzystka. Ale w 1933 roku i to się skończyło. Nie miała dowodu pochodzenia aryjskiego, a jej polska uroda okazała się żydowska.

	Nie jest jasne, jak ~~faktycznie~~ przeżyła ten ~~okres~~. Być może dlatego niemiecka Wikipedia podaje, że zmarła na zapalenie płuc już w 1935 roku, a filmportal.de w 1937 roku w (berlińskim) Charlottenburgu.		Nie jest jasne, jak właściwie przeżyła ten czas. Być może dlatego niemiecka Wikipedia podaje, że zmarła na zapalenie płuc już w 1935 roku, a filmportal.de w 1937 roku w (berlińskim) Charlottenburgu.

	Polacy są jednak bardziej uparci. W polskiej Wikipedii Hella musiała przeżyć wojnę. Czy mrówki jej pomogły? Prawdopodobnie tak.		Polacy są jednak bardziej uparci. W polskiej Wikipedii Hella musiała przeżyć wojnę. Czy mrówki jej pomogły? Prawdopodobnie tak.

	~~Nawet po~~ wojnie była biedna. Biedna i coraz biedniejsza. W pewnym momencie, gdy nie miała już co jeść i była wycieńczona jak więźniowie obozu, zaprosiła dziennikarzy do domu i pokazała im swoje stare, wychudzone ciało. Zróbcie mi zdjęcie, ~~musiała~~ powiedzieć, pokażcie swoim czytelnikom, co może się stać z człowiekiem, gdy społeczeństwo o niego nie dba.		Po wojnie też była biedna. Biedna i coraz biedniejsza. W pewnym momencie, gdy nie miała już co jeść i była wycieńczona jak więźniowie obozu, zaprosiła dziennikarzy do domu i pokazała im swoje stare, wychudzone ciało. Zróbcie mi zdjęcie, miała powiedzieć, pokażcie swoim czytelnikom, co może się stać z człowiekiem, gdy społeczeństwo o niego nie dba.

	Potem popełniła samobójstwo.		Potem popełniła samobójstwo.

	Kto zapłacił za jej pogrzeb? Przecież ktoś sprowadził ją z Hamburga do Berlina i pochował na pięknym cmentarzu.[[Plik:GrabHellaMoja Foto Anna Kuzio.jpg\|alt=Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto; Anna Kuzio\|mały\|~~Hier gab es Grab von Hella~~ Moja, ~~Friedhof~~ Heerstrasse; ~~Foto~~ (c): Anna Kuzio]]		Kto zapłacił za jej pogrzeb? Przecież ktoś sprowadził jej ciało z Hamburga do Berlina i pochował na pięknym cmentarzu.[[Plik:GrabHellaMoja Foto Anna Kuzio.jpg\|alt=Grab von Hella Moja, Friedhof Heerstrasse; Foto; Anna Kuzio\|mały\|Tu znajdował się grób Helli Moja, Cmentarz Heerstrasse; foto (c): Anna Kuzio]]
	Podczas poszukiwań ~~dowiedziałem~~ się, że jej grób znajduje się na cmentarzu Heerstraße, niedaleko stadionu ~~Olympia~~. Poszłyśmy tam z moją przyjaciółką Anną Kuzio-Weber. Miałyśmy numer kwatery. Był to mały ~~cmentarz z pięcioma lub sześcioma rzędami po około~~ 20 grobów ~~w każdym~~. ~~Szłyśmy~~, ~~szłyśmy~~ i ~~szłyśmy~~. W lewo, w prawo i znowu w lewo. Był piękny słoneczny jesienny dzień, ale w końcu zrobiło się zimno. To było żałosne. ~~Wiedzieliśmy~~, że to nie może być nigdzie indziej, ~~byliśmy~~ we właściwym miejscu. Na ~~liście, którą mieliśmy~~ z ~~Internetu,~~ Moja była tutaj, ale w rzeczywistości jej nie było. Oczywiście była niedziela i biuro cmentarza było zamknięte. ~~Zadzwoniłem~~ w poniedziałek.		Podczas poszukiwań dowiedziałam się, że jej grób znajduje się na cmentarzu Heerstraße, niedaleko stadionu olimpijskiego. Poszłyśmy tam z moją przyjaciółką Anną Kuzio-Weber. Miałyśmy numer kwatery. Był to mały fragment cmentarza, pięć, sześć rzędów, w każdym 20 grobów. Chodziłyśmy, chodziłyśmy i chodziłyśmy. W lewo, w prawo i znowu w lewo. Był piękny słoneczny jesienny dzień, ale w końcu zrobiło się zimno. To było żałosne. Wiedziałyśmy, że to nie może być nigdzie indziej, byłyśmy we właściwym miejscu. Na kartce z internetu Moja była tutaj, ale w rzeczywistości jej nie było. Oczywiście była niedziela i biuro cmentarza było zamknięte. Zadzwoniłam w poniedziałek.

	Gdzie jest grób?		Gdzie jest grób?
Linia 119:		Linia 121:
	Został zniwelowany - odpowiedział głos w słuchawce.		Został zniwelowany - odpowiedział głos w słuchawce.

	Dlaczego, ~~krzyknąłem~~.		Dlaczego, krzyknęłam.

	~~Należało uiścić opłatę~~.		Nikt nie uiścił opłaty.

	Ale ona była taka sławna!		Ale ona była taka sławna!
Linia 129:		Linia 131:
	Jej śmierć i grób połączyły się w biedzie i zapomnieniu. Czy miała złą karmę, czy działał tu podświadomy antypolonizm, a może przesadzam i chodziło po prostu o inną kulturę pamięci, przez co rozumiem, że my, Polacy, pamiętamy przeszłość inaczej niż Niemcy?		Jej śmierć i grób połączyły się w biedzie i zapomnieniu. Czy miała złą karmę, czy działał tu podświadomy antypolonizm, a może przesadzam i chodziło po prostu o inną kulturę pamięci, przez co rozumiem, że my, Polacy, pamiętamy przeszłość inaczej niż Niemcy?

	== Filmografie ==		== Filmografie / Filmografia ==

	* 1916: Der Weg der Tränen		* 1916: Der Weg der Tränen / Droga łez
	* 1916: [https://www.filmportal.de/film/komtesse-hella_c2b7fd1256524368a26f7b4d360ef197ella Komtesse Hella]		* 1916: [https://www.filmportal.de/film/komtesse-hella_c2b7fd1256524368a26f7b4d360ef197ella Komtesse Hella] / Księżniczka Hella
	* 1916: Streichhölzer, kauft Streichhölzer!		* 1916: Streichhölzer, kauft Streichhölzer! / Zapałki, kupujcie zapałki!
	* 1917: Wenn die Lawinen stürzen		* 1917: Wenn die Lawinen stürzen / Gdy spadają lawiny
	* 1917: Die Fremde		* 1917: Die Fremde / Obca
	* 1917: Die Tochter der Gräfin Stachowska		* 1917: Die Tochter der Gräfin Stachowska / Córka hrabiny Stachowskiej
	* 1917: Die Königstochter von Travankore		* 1917: Die Königstochter von Travankore / Królewska córka z Travankore
	* 1917: Die gute Partie		* 1917: Die gute Partie / Dobra partia
	* 1917: Das Mädel von nebenan		* 1917: Das Mädel von nebenan / Dziewczyna z sąsiedztwa
	* 1918: Heide-Gretel		* 1918: Heide-Gretel / Małgośka z wrzosowisk
	* 1918: Das verwunschene Schloß		* 1918: Das verwunschene Schloß / Nawiedzony zamek
	* 1918: Inge		* 1918: Inge / Inga
	* 1918: Nur ein Schmetterling		* 1918: Nur ein Schmetterling / Tylko motyl
	* 1920: [https://www.filmportal.de/film/figaros-hochzeit_15c3a4ac2d634748beb4300ae41f3c5f Figaros Hochzeit]		* 1920: [https://www.filmportal.de/film/figaros-hochzeit_15c3a4ac2d634748beb4300ae41f3c5f Figaros Hochzeit] / Wesele Figara
	* 1920: Gräfin Walewska		* 1920: Gräfin Walewska / Hrabina Walewska
	* 1920: Der Vampyr		* 1920: Der Vampyr / Wampir
	* 1921: Die Flucht aus dem goldenen Kerker		* 1921: Die Flucht aus dem goldenen Kerker / Ucieczka ze złotych kazamatów
	* 1922: Felicitas Grolandin (auch Produktion)		* 1922: Felicitas Grolandin (auch Produktion) / Felicitas Grolandin (również produkcja)
	* 1923: Das schöne Mädel		* 1923: Das schöne Mädel / Piękna dziewczyna
	* 1925: Des Lebens Würfelspiel		* 1925: Des Lebens Würfelspiel / Gra w kości zwana życiem
	* 1926: Die Straße des Vergessens		* 1926: Die Straße des Vergessens / Ulica zapomnienia
	* 1926: Die Warenhausprinzessin		* 1926: Die Warenhausprinzessin / Księżniczka z domu towarowego
	* 1927: U 9 Weddigen		* 1927: U 9 Weddigen
	*		*
	* 1927: Der falsche Prinz (nur Drehbuch)		* 1927: Der falsche Prinz (nur Drehbuch) / Fałszywy książę (scenariusz)
	* 1929: Drei Tage auf Leben und Tod (nur Drehbuch)		* 1929: Drei Tage auf Leben und Tod (nur Drehbuch) / Trzy dni na śmierć i życie (scenariusz)
	* 1932: Marschall Vorwärts (nur Drehbuch)		* 1932: Marschall Vorwärts (nur Drehbuch) / Marszałek naprzód (scenariusz)
	* 1934: Die vier Musketiere (nur Drehbuch)		* 1934: Die vier Musketiere (nur Drehbuch) / Czterej muszkieterowie (scenariusz)

Admin: Dodałam tłumaczenie na polski

2024-01-11T21:03:11Z

Dodałam tłumaczenie na polski

Podgląd zmian

Admin o 16:09, 10 sty 2024

2024-01-10T16:09:25Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:09, 10 sty 2024
Linia 6:		Linia 6:
	Sie ist eine geheimnissvolle Persönlichkeit gewesen, von der, obwohl zeitlang sehr berühmt, nichts sicher ist. Sowohl ihr Geburtsort, -datum und -name als vor allem ihr Todesdatum varieren in verschiedenen Quellen.		Sie ist eine geheimnissvolle Persönlichkeit gewesen, von der, obwohl zeitlang sehr berühmt, nichts sicher ist. Sowohl ihr Geburtsort, -datum und -name als vor allem ihr Todesdatum varieren in verschiedenen Quellen.

	Deutsche Wikipedia übersieht gänzlich jegliche Polen-Beziehungen dieser gebürtigen Polin, sagt nur, dass sie bei der Geburt ''Helene Gertrud Mojzesczyck'' hieß. Der Name hat mehrere Fehler. So wie es hier geschrieben ist, hiess Niemand. Nach der Polnischen Wikipedia hieß sie Helena Mojżeszczyk (Mojżyszczyk), Helena Morawska oder Helena Schwerdtfeger. In polnischer Version wurde sie am 2. Februar 1890 in Cienino ~~Zabornym~~ nicht weit von Słupca geboren (es ist eine Stadt in ~~Grßpolen~~) und im Dezember 1951 in Kiel gestorben. Polnische(r) Autor(in) schreibt auch, dass Helena eine deutsche Schauspielerin, Drehbuchautorin und Film produzentin polnischer Abstammung war (niemiecka aktorka, scenarzystka i producentka filmowa polskiego pochodzenia). Aber es gibt eine polnische Quelle ([http://www.filmweb.pl filmweb.pl]), die schreibt, dass sie eine russische Schauspielerin war, was nur so weit stimmt, dass wenn sie in Königsberg geboren wäre, da war die Stadt zwar damals Deutsch, heute aber heißt sie Królewiec und ist Russisch.		Deutsche Wikipedia übersieht gänzlich jegliche Polen-Beziehungen dieser gebürtigen Polin, sagt nur, dass sie bei der Geburt ''Helene Gertrud Mojzesczyck'' hieß. Der Name hat mehrere Fehler. So wie es hier geschrieben ist, hiess Niemand. Nach der Polnischen Wikipedia hieß sie Helena Mojżeszczyk (Mojżyszczyk), Helena Morawska oder Helena Schwerdtfeger. In polnischer Version wurde sie am 2. Februar 1890 in Cienino Zaborne nicht weit von Słupca geboren (es ist eine Stadt in Großpolen) und im Dezember 1951 in Kiel gestorben. Polnische(r) Autor(in) schreibt auch, dass Helena eine deutsche Schauspielerin, Drehbuchautorin und Film produzentin polnischer Abstammung war (niemiecka aktorka, scenarzystka i producentka filmowa polskiego pochodzenia). Aber es gibt eine polnische Quelle ([http://www.filmweb.pl filmweb.pl]), die schreibt, dass sie eine russische Schauspielerin war, was nur so weit stimmt, dass wenn sie in Königsberg geboren wäre, da war die Stadt zwar damals Deutsch, heute aber heißt sie Królewiec und ist Russisch.

	Der wichtigste Unterschied betrifft jedeoch den Tod von Hella Moja. Die Polen und zum Teil auch die Engländer wollen wissen, dass sie Selbstmord begangen ist und vor allem, dass sie nicht vor dem II WK, sondern danach gestorben ist. Bei den Deutschen lebte sie bis 15. Januar 1935, bei den Polen, Französen, Italiener und Engländer bis Dezember 1951. Auch in [https://vo.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Volapük], wo sie zwar Deutsch ist, lebt sie bis 1951.		Der wichtigste Unterschied betrifft jedeoch den Tod von Hella Moja. Die Polen und zum Teil auch die Engländer wollen wissen, dass sie Selbstmord begangen ist und vor allem, dass sie nicht vor dem II WK, sondern danach gestorben ist. Bei den Deutschen lebte sie bis 15. Januar 1935, bei den Polen, Französen, Italiener und Engländer bis Dezember 1951. Auch in [https://vo.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Volapük], wo sie zwar Deutsch ist, lebt sie bis 1951.

Admin o 16:08, 10 sty 2024

2024-01-10T16:08:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:08, 10 sty 2024
Linia 32:		Linia 32:

	'''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Po polsku] [https://de.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Po niemiecku] [[wikipedia:Hella_Moja\|Po angielsku]]'''		'''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Po polsku] [https://de.wikipedia.org/wiki/Hella_Moja Po niemiecku] [[wikipedia:Hella_Moja\|Po angielsku]]'''

	~~Biografia:~~

	Helena dorastała w rodzinie polsko-żydowskiej. Wcześnie straciła rodziców. Jako młoda kobieta pracowała jako tłumaczka i autorka dla Deutsche Presse-Korrespondenz w Hanowerze oraz dla wydawnictw Ullstein i Scherl. Przeniosła się do Berlina, gdzie pobierała lekcje aktorstwa u Emmanuela Reichera i Friedy Richard. Zadebiutowała w Teatrze imienia Lessinga w Berlinie w 1913 roku, gdzie następnie pracowała przez kilka lat.		Helena dorastała w rodzinie polsko-żydowskiej. Wcześnie straciła rodziców. Jako młoda kobieta pracowała jako tłumaczka i autorka dla Deutsche Presse-Korrespondenz w Hanowerze oraz dla wydawnictw Ullstein i Scherl. Przeniosła się do Berlina, gdzie pobierała lekcje aktorstwa u Emmanuela Reichera i Friedy Richard. Zadebiutowała w Teatrze imienia Lessinga w Berlinie w 1913 roku, gdzie następnie pracowała przez kilka lat.

	W 1914 roku po raz pierwszy pojawiła się przed kamerą jako aktorka kina niemego. Specjalizowała się w kobiecych rolach melodramatycznych; często wcielała się w rolę nieszczęśliwej szlachcianki doświadczonej przez los, często grała "polską szlachciankę". W czasie i po I wojnie światowej Hella Moja była jedną z najbardziej znanych niemieckich aktorek filmowych. Szczególnie pamiętna była jej rola Cherubina w ''Weselu Figara'' (1920). Niestety, jej fantastyczna kariera jako aktorki kina niemego wkrótce dobiegła końca, gdy filmy nieme przestały być "w modzie". Od połowy lat dwudziestych jej zbyt teatralny styl nie był już poszukiwany w teatrze. Hella Moja zaczęła pisać scenariusze i została producentką filmową.		W 1914 roku po raz pierwszy pojawiła się przed kamerą jako aktorka kina niemego. Specjalizowała się w kobiecych rolach melodramatycznych; często wcielała się w rolę nieszczęśliwej szlachcianki doświadczonej przez los, często grała "polską szlachciankę". W czasie i po I wojnie światowej Hella Moja była jedną z najbardziej znanych niemieckich aktorek filmowych. Szczególnie pamiętna była jej rola Cherubina w ''Weselu Figara'' (1920). Niestety, jej fantastyczna kariera jako aktorki kina niemego wkrótce dobiegła końca, gdy filmy nieme przestały być "w modzie". Od połowy lat dwudziestych jej zbyt teatralny styl nie był już poszukiwany w teatrze. Hella Moja zaczęła pisać scenariusze i została producentką filmową. Nie do końca wiadomo, jak Hella przetrwała wojnę, skoro nie mogła dostarczyć dokumentów poświadczających aryjskość. Niemieckich autorów albo to nie zajmuje, bo ich zdaniem Hella umarła w 1935 roku, albo - nie zgłębiają tematu.

	== Biografie ==		== Biografie ==

← poprzednia wersja		Wersja z 13:38, 28 mar 2024
Linia 5:		Linia 5:
	=== Text auf Deutsch ===		=== Text auf Deutsch ===
	'''Hella Moja''' (16. Januar 1892 in Königsberg; † 15. Januar 1937 in Berlin) war eine deutsche Schauspielerin, Filmproduzentin und Drehbuchautorin polnischer Abstammung.		'''Hella Moja''' (16. Januar 1892 in Königsberg; † 15. Januar 1937 in Berlin) war eine deutsche Schauspielerin, Filmproduzentin und Drehbuchautorin polnischer Abstammung.
	[[~~Plik~~:Nicola Perscheid - Hella Moja.jpg\|alt=Schauspielerin Hella Moja auf einer Fotografie von Nicola Perscheid\|~~mały~~\|Hella Moja, Foto:Nicola Perscheid (public domain)]]		[[File:Nicola Perscheid - Hella Moja.jpg\|alt=Schauspielerin Hella Moja auf einer Fotografie von Nicola Perscheid\|thumb\|Hella Moja, Foto:Nicola Perscheid (public domain)]]

	==== Geheimnisse ====		==== Geheimnisse ====
Linia 24:		Linia 24:

	Ab 1914 stand sie das erste Mal als Stummfilmdarstellerin vor der Kamera. Im Laufe ihrer beruflichen Karriere spezialisierte sich in weiblichen Melodram-Rollen. Sie trat häufig als eine unglückliche und vom Schicksal erfahrene Adlige, oft als "polska szlachcianka" (polnische Kleinadelige). Während des Ersten Weltkrieges und in der Zeit danach gehörte Hella Moja zu den bekanntesten deutschen Filmschauspielerinnen. Besonders prägnant war ihre Darstellung von Cherubin in ''Figaros Hochzeit'' (1920). Ihre fantastische Karriere als Stummfilm-Darstellerin ging leider schnell zu Ende, als die Stummfilme nicht mehr "in" waren. Auch im Theater galt seit Mitte der zwanziger Jahre ihr eben zu theatralischer Stil als nicht mehr modern.		Ab 1914 stand sie das erste Mal als Stummfilmdarstellerin vor der Kamera. Im Laufe ihrer beruflichen Karriere spezialisierte sich in weiblichen Melodram-Rollen. Sie trat häufig als eine unglückliche und vom Schicksal erfahrene Adlige, oft als "polska szlachcianka" (polnische Kleinadelige). Während des Ersten Weltkrieges und in der Zeit danach gehörte Hella Moja zu den bekanntesten deutschen Filmschauspielerinnen. Besonders prägnant war ihre Darstellung von Cherubin in ''Figaros Hochzeit'' (1920). Ihre fantastische Karriere als Stummfilm-Darstellerin ging leider schnell zu Ende, als die Stummfilme nicht mehr "in" waren. Auch im Theater galt seit Mitte der zwanziger Jahre ihr eben zu theatralischer Stil als nicht mehr modern.
	[[~~Plik~~:AK-Schauspielerin-Hella-Moja-vor-dem-Spiegel.jpg\|alt=Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel\|~~mały~~\|Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel]]		[[File:AK-Schauspielerin-Hella-Moja-vor-dem-Spiegel.jpg\|alt=Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel\|thumb\|Postkarte, Hella Moja vor dem Spiegel]]
	Hella Moja widmete sich dann der Film- und Drehbuch-Produktion. 1918 gründete sie die „Hella Moja Film-Gesellschaft m.b.H.“ und 1922 die „Hella Moja Film AG“ (1922–1927).		Hella Moja widmete sich dann der Film- und Drehbuch-Produktion. 1918 gründete sie die „Hella Moja Film-Gesellschaft m.b.H.“ und 1922 die „Hella Moja Film AG“ (1922–1927).

Linia 133:		Linia 133:
	== Filmografie / Filmografia ==		== Filmografie / Filmografia ==

	* [[~~Plik~~:Hella Moja Comtesse Hella.jpg\|alt=Hella Moja, "Komtesse Hella"\|~~mały~~\|Hella Moja, "Komtesse Hella" ]]1916: Der Weg der Tränen / Droga łez		* [[File:Hella Moja Comtesse Hella.jpg\|alt=Hella Moja, "Komtesse Hella"\|thumb\|Hella Moja, "Komtesse Hella" ]]1916: Der Weg der Tränen / Droga łez
	* 1916: [https://www.filmportal.de/film/komtesse-hella_c2b7fd1256524368a26f7b4d360ef197ella Komtesse Hella] / Księżniczka Hella		* 1916: [https://www.filmportal.de/film/komtesse-hella_c2b7fd1256524368a26f7b4d360ef197ella Komtesse Hella] / Księżniczka Hella
	* 1916: Streichhölzer, kauft Streichhölzer! / Zapałki, kupujcie zapałki!		* 1916: Streichhölzer, kauft Streichhölzer! / Zapałki, kupujcie zapałki!
Linia 154:		Linia 154:
	* 1925: Des Lebens Würfelspiel / Gra w kości zwana życiem		* 1925: Des Lebens Würfelspiel / Gra w kości zwana życiem
	* 1926: Die Straße des Vergessens / Ulica zapomnienia		* 1926: Die Straße des Vergessens / Ulica zapomnienia
	* [[~~Plik~~:Hella-MojaDas-Maedel-von-nebenan.jpg\|alt=Hella Moja, "Das Mädel von nebenan" / "Dziewczyna z sąsiedztwa"\|~~mały~~\|Hella Moja, "Das Mädel von nebenan" / "Dziewczyna z sąsiedztwa"]]1926: Die Warenhausprinzessin / Księżniczka z domu towarowego		* [[File:Hella-MojaDas-Maedel-von-nebenan.jpg\|alt=Hella Moja, "Das Mädel von nebenan" / "Dziewczyna z sąsiedztwa"\|thumb\|Hella Moja, "Das Mädel von nebenan" / "Dziewczyna z sąsiedztwa"]]1926: Die Warenhausprinzessin / Księżniczka z domu towarowego
	* 1927: U 9 Weddigen / Kapitan Weddiggen i jego U-Boot U9		* 1927: U 9 Weddigen / Kapitan Weddiggen i jego U-Boot U9
	*
	* 1927: Der falsche Prinz (nur Drehbuch) / Fałszywy książę (scenariusz)		* 1927: Der falsche Prinz (nur Drehbuch) / Fałszywy książę (scenariusz)
	* 1929: Drei Tage auf Leben und Tod (nur Drehbuch) / Trzy dni na śmierć i życie (scenariusz)		* 1929: Drei Tage auf Leben und Tod (nur Drehbuch) / Trzy dni na śmierć i życie (scenariusz)
	* 1932: Marschall Vorwärts (nur Drehbuch) / Marszałek "Naprzód" (scenariusz)		* 1932: Marschall Vorwärts (nur Drehbuch) / Marszałek "Naprzód" (scenariusz)
	* 1934: Die vier Musketiere (nur Drehbuch) / Czterej muszkieterowie (scenariusz)		* 1934: Die vier Musketiere (nur Drehbuch) / Czterej muszkieterowie (scenariusz)

← poprzednia wersja		Wersja z 21:52, 11 sty 2024
Linia 131:		Linia 131:
	Jej śmierć i grób połączyły się w biedzie i zapomnieniu. Czy miała złą karmę, czy działał tu podświadomy antypolonizm, a może przesadzam i chodziło po prostu o inną kulturę pamięci, przez co rozumiem, że my, Polacy, pamiętamy przeszłość inaczej niż Niemcy?		Jej śmierć i grób połączyły się w biedzie i zapomnieniu. Czy miała złą karmę, czy działał tu podświadomy antypolonizm, a może przesadzam i chodziło po prostu o inną kulturę pamięci, przez co rozumiem, że my, Polacy, pamiętamy przeszłość inaczej niż Niemcy?

	== Filmografie / ~~Filmografia~~ ==		== Filmografie / Filmogra ==

	* 1916: Der Weg der Tränen / Droga łez		* [[Plik:Hella Moja Comtesse Hella.jpg\|alt=Hella Moja, "Komtesse Hella"\|mały\|Hella Moja, "Komtesse Hella" ]]1916: Der Weg der Tränen / Droga łez
	* 1916: [https://www.filmportal.de/film/komtesse-hella_c2b7fd1256524368a26f7b4d360ef197ella Komtesse Hella] / Księżniczka Hella		* 1916: [https://www.filmportal.de/film/komtesse-hella_c2b7fd1256524368a26f7b4d360ef197ella Komtesse Hella] / Księżniczka Hella
	* 1916: Streichhölzer, kauft Streichhölzer! / Zapałki, kupujcie zapałki!		* 1916: Streichhölzer, kauft Streichhölzer! / Zapałki, kupujcie zapałki!
Linia 143:		Linia 143:
	* 1917: Das Mädel von nebenan / Dziewczyna z sąsiedztwa		* 1917: Das Mädel von nebenan / Dziewczyna z sąsiedztwa
	* 1918: Heide-Gretel / Małgośka z wrzosowisk		* 1918: Heide-Gretel / Małgośka z wrzosowisk
	* 1918: Das verwunschene Schloß / Nawiedzony zamek		* [[Plik:Hella Moja Claire Selo.jpg\|alt=Hella Moja, "Wesele Figara" / "Figaros Hochzeit"\|mały\|Hella Moja, "Wesele Figara" / "Figaros Hochzeit"]]1918: Das verwunschene Schloß / Nawiedzony zamek
	* 1918: Inge / Inga		* 1918: Inge / Inga
	* 1918: Nur ein Schmetterling / Tylko motyl		* 1918: Nur ein Schmetterling / Tylko motyl
Linia 154:		Linia 154:
	* 1925: Des Lebens Würfelspiel / Gra w kości zwana życiem		* 1925: Des Lebens Würfelspiel / Gra w kości zwana życiem
	* 1926: Die Straße des Vergessens / Ulica zapomnienia		* 1926: Die Straße des Vergessens / Ulica zapomnienia
	* 1926: Die Warenhausprinzessin / Księżniczka z domu towarowego		* [[Plik:Hella-MojaDas-Maedel-von-nebenan.jpg\|alt=Hella Moja, "Das Mädel von nebenan" / "Dziewczyna z sąsiedztwa"\|mały\|Hella Moja, "Das Mädel von nebenan" / "Dziewczyna z sąsiedztwa"]]1926: Die Warenhausprinzessin / Księżniczka z domu towarowego
	* 1927: U 9 Weddigen / Kapitan Weddiggen i jego U-Boot U9		* 1927: U 9 Weddigen / Kapitan Weddiggen i jego U-Boot U9
	*		*