View source for Tola Korian

[[File:Tolakorian.jpg|alt=Tola Korian|thumb|Tola Korian]]

== Auf Deutsch (Text von KI) ==
Tola Korian (eigentlich Antonina Terlecka, *1911 in Posen – 1983 in London) war eine polnische Schauspielerin, Sängerin und Lehrerin. Sie wurde in Posen geboren und starb 1983 in London. Sie spielte in mehreren Filmen mit, wie zum Beispiel in ''Z Cars'' und ''The Birth of a Private Man''. 

* Schauspielerin: Korian war eine vielseitige Schauspielerin, die in Filmen wie ''Z Cars'' und ''The Birth of a Private Man'' mitwirkte.  Sie trat auch am Theater auf, und ihre Rolle in Cwojdzińskis ''Hipnoza'' wurde 1962 als die beste schauspielerische Leistung des Jahres ausgezeichnet.
* Sängerin: Sie war auch eine bekannte Sängerin, die in Polen und im Ausland auftrat, darunter in Paris, Belgien, Kanada, den Vereinigten Staaten und Italien.
* Lehrerin: Nach ihrer künstlerischen Karriere lehrte Korian von 1969 bis 1977 französische Literatur und Sprache an Universitäten in Indiana und Chicago.
* Leben: Tola Korian lebte eine Zeit lang in London und zog später nach Chicago, bevor sie 1978 nach London zurückkehrte.
* Späte Karriere: In ihren letzten Jahren setzte sie ihre künstlerische Tätigkeit fort und war in einer Produktion von Thomas' ''Pod mleczną drogą'' und in der Fernsehverfilmung von Konwickis ''Mała Apokalipsa'' zu sehen.
* Erbe: Kurz nach ihrem Tod wurde in London ein Buch mit dem Titel ''Tola Korian. Artysta słowa i pieśni'' (Tola Korian. Künstlerin des Wortes und des Liedes) veröffentlicht. 

== Po polsku ==

=== https://youtu.be/WWmTCIqmA8s?si=TG4xxutSC8dJ-alp ===

=== https://youtu.be/2dglP0nATKo?si=Blu60SjCd70ev0CO ===
[[File:Tolakorian-ksiazka.jpg|alt=Tola Korian|thumb|Tola Korian artystka słowa i pieśni, Londyn 1984, Oficyna poetów i malarzy, il. Czesław Bednarczyk]]

== Z Wikipedii: ==
'''Tola Korian''', właśc. '''Antonina Maria''' '''Kopczyńska''', primo voto '''Żyw''', ''secundo voto'' '''Terlecka''' (ur. 23 stycznia 1911 w Poznaniu, zm. 3 marca 1983 w Londynie) – polska aktorka, pieśniarka oraz pedagog.

== Życiorys ==
Urodziła się w rodzinie Kajetana Kopczyńskiego (1879–1940), aktora, śpiewaka, i Marii Janowskiej-Kopczyńskiej, śpiewaczki, reżyserki operowej. Początkowo kształciła się w Poznaniu (Gimnazjum Urszulanek oraz w Studium dla Dzieci przy Konserwatorium Muzycznym w Poznaniu), od 1921 w Akwizgranie, następnie w Wyższej Szkole Dramatycznej w Lipsku. Już podczas studiów pod ps. ''Tola Janowska'' występowała na scenach niemieckich w Lipsku, Zwickau, Kołobrzegu i Kassel. Od 1931 r. poświęciła się pieśniarstwu. Śpiewała utwory ludowe, rodzajowe, tradycyjne, nowoczesne w dziewięciu językach. Dawała recitale w Berlinie, Lipsku, Monachium. W 1931 r. wróciła do Poznania. W latach 1932–1933 występowała w kabaretach literacko-artystycznych: „Różowa Kukułka”, „Klub Szyderców” (Poznań), „Banda”, „Femina” (Warszawa), a także Teatrze Polskim w Warszawie. W 1933 r. wystąpiła w roli klientki Zosi w filmie ''Jego ekscelencja subiekt''. W 1934 r. występowała w Teatrze Kameralnym w Moskwie. W tym samym roku przeniosła się do Paryża, gdzie studiowała u Yvette Guilbert. W latach 1935–1939 występowała na scenkach literackich i w kabaretach. W sezonie 1936/1937 śpiewała w Warszawskim Teatrze 13 Rzędów oraz w sezonie 1937/1938 w Małym Qui-Pro-Quo, a także w Poznaniu i Krakowie, skąd udała się na występy do Londynu, Aten, Moskwy. Jej repertuar liczył już wówczas ponad czterysta pozycji w kilkunastu językach i dialektach.

W czasie II wojny światowej dawała koncerty dla oddziałów wojska polskiego oraz była sekretarką tygodnika „Polska Walcząca” wychodzącego w Anglii pod red. Tymona Terleckiego – wkrótce jej drugiego męża.

Po wojnie, od 1948 r. dawała koncerty m.in. w Paryżu, Belgii, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Francji, Włoszech. Mieszkając w Londynie, od 1949 brała udział w programach Mariana Hemara, występowała też w sekcji francusko-kanadyjskiej, potem polskiej radia BBC oraz w brytyjskiej telewizji. Grała w Teatrze ZASP w Londynie. Od 1965 r. mieszkała w Chicago, gdzie w 1969 ukończyła romanistykę i literaturę porównawczą (wykorzystywaną zwłaszcza do analiz rozwoju pieśni), a w 1977 uzyskała doktorat. Wykładała język i literaturę francuską na uniwersytetach w Indiana, Chicago i St. Xavier’s College w Chicago. W 1978 wróciła do Londynu. Tu grała m.in. w telewizyjnej adaptacji „Małej Apokalipsy” Tadeusza Konwickiego.

Dwukrotnie zamężna. Jej pierwszym mężem był malarz Aleksander Żyw, drugim, od 28 listopada 1946 – krytyk literacki i teatralny Tymon Terlecki.

10 marca 1978 Antonina Terlecka i jej mąż Tymon zostali odznaczeni przez Prezydenta RP na Uchodźstwie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
[[File:Janta-exlibris.jpg|alt=Aleksaneder Janta Ex libris|thumb|Aleksander Janta Ex libris]]

== Ewa Maria Slaska, Uwaga osobista ==
O Toli Korian dowiedziałam się ze wspomnien Aleksandra Janty ''Duch niespokojny'', wydanej nakładem emigracyjnego wydawnictwa Gryf w Londynie w roku 1957. Książka posiada exlibris Aleksandra Janty, sprawia więc wrażenie, jakby należała albo do niego samego, albo do kogoś z jego rodziny. Jako młody student ekonomii na Uniwersytecie w Poznaniu Janta czynnie udzielał się w tamtejszym życiu literackim. 

''Klub Szyderców pod wezwaniem "Różowej Kukułki" był scenką literacką i kabaretem artystycznym, występy co sobotę, raz na rok aktualna szopka z kukiełkami wybitnych osobistości, z których drwiło się nielitościwie. Ciągnął do nas artystyczny Poznań. Patronował temu przedsięwzięciu, jakby żywy łącznik między krakowskim "Zielonym balonikiem" sprzed świerci wieku, rzeźbiarz Ludwik Puget, uroczy starszy pan, przeżywający w naszym gronie jak gdyby drugą młodość. Tola Korian, świetna  diseuse'a, tu pierwsze zbierała oklaski przed sukcesami w Berlinie, Paryżu a w czasie ostatniej wojny w Wielkiej Brytanii. Szczycę się, że pomogłem jej w stawianiu pierwszych kroków na deskach "Bandy" w Warszawie, przedstawiwszy ją Tuwimowi, który mijesca poznał się na jej talencie.'' (s. 120)